میزان ارث مرد از زن
وقتی صحبت از ارث و میراث می شه، همیشه کلی حرف و حدیث و سوال پیش میاد. مخصوصاً وقتی پای از دست دادن عزیزی در میونه، آدم دلش نمی خواد درگیر پیچ و خم های قانونی بشه. اگه خدای نکرده همسرتون فوت کرده و می خواید بدونید چقدر از اموالش به شما می رسه، یا اگه کلاً دوست دارید از این قوانین سر در بیارید تا اگه روزی خدای نکرده لازم شد، با چشم باز عمل کنید، این مقاله دقیقاً برای شماست. خیلی ها فکر می کنن قوانین ارث مرد از زن سخته و پر از تبصره، اما خیالتون راحت، اینجا قراره همه چیز رو ساده و خودمونی براتون روشن کنیم.
قانون مدنی ایران برای میزان ارث مرد از زن، اصول مشخصی داره که بسته به وجود یا عدم وجود فرزند برای متوفی (همسر فوت شده)، سهم مرد رو تعیین می کنه. در واقع، این موضوع یکی از حساس ترین بخش های حقوق خانواده ست که آگاهی از جزئیاتش می تونه حسابی از سوءتفاهم ها و مشکلات بعدی جلوگیری کنه. این قوانین هم از شریعت اسلام نشأت گرفته و هم توی قانون مدنی ما به صورت شفاف اومده، پس جای نگرانی نیست که بخواید دنبال قانون جدیدی بگردید. اینجا می خوایم قدم به قدم با هم بریم جلو و ببینیم شوهر از همسر فوت شده اش، چه سهمی می بره و چه شرایطی برای این ارث بری لازمه.
مفهوم ارث، ترکه و موجبات توارث در حقوق ایران
قبل از اینکه بریم سراغ اینکه میزان ارث مرد از زن چقدره، بیایید یه سری مفاهیم پایه رو با هم مرور کنیم. شاید این کلمات براتون کمی غریبه باشن، اما باور کنید دونستن شون خیلی به درک بهتر بحث ارث کمک می کنه.
ترکه چیست؟
احتمالاً تا حالا کلمه ترکه رو شنیدید. ترکه به زبان ساده یعنی تمام دارایی های مثبت و منفی یک نفر که فوت کرده. یعنی چی؟ یعنی هم اموالی که داشته (مثلاً خونه، ماشین، پول تو بانک، سهام) و هم بدهی هاش (قرض هایی که داشته، مهریه ای که باید پرداخت می کرده، مالیات و غیره). پس، وقتی یه نفر فوت می کنه، اول باید تکلیف این ترکه مشخص بشه. اول بدهی ها رو ازش پرداخت می کنن، بعد اگر وصیت نامه ای بوده، تا یک سوم اموال طبق وصیت عمل میشه و هرچی باقی موند، بین وراث تقسیم می شه.
موجبات ارث (نسب و سبب)
خب، حالا چه کسی از چه کسی ارث می بره؟ قانون ما دو تا عامل اصلی رو برای ارث بردن مشخص کرده: «نسب» و «سبب».
- نسب: این همون رابطه خونیه. یعنی پدر، مادر، فرزند، پدربزرگ، مادربزرگ، نوه و … این ها به خاطر رابطه خونی از هم ارث می برن. این وراث توی طبقات و درجات خاصی دسته بندی می شن که هر طبقه تا وقتی وراثش وجود دارن، مانع ارث بردن طبقه بعدی می شن.
- سبب: این دیگه رابطه خونی نیست، بلکه یه رابطه قراردادیه. مثل رابطه زوجیت که از طریق عقد ازدواج دائم به وجود میاد. مرد و زن، به خاطر همین رابطه سببی (ازدواج) از هم ارث می برن. نکته مهم اینه که زوجین (زن و شوهر) جزو هیچ کدوم از طبقات ارث نیستن، بلکه همیشه و در کنار همه طبقات ارث می برن. یعنی فرقی نمی کنه که متوفی (اون کسی که فوت کرده) پدر و مادر داشته باشه، فرزند داشته باشه یا نه، همسرش همیشه سهم خودشو می بره.
اصطلاحات کلیدی در بحث ارث
حالا که با ترکه و موجبات ارث آشنا شدیم، بد نیست چند اصطلاح دیگه رو هم بدونیم که توی این بحث زیاد استفاده می شن و دونستن شون کمک می کنه که قضیه برامون شفاف تر بشه:
- فرض: به سهم مشخص و معینی که قانون برای بعضی از وراث تعیین کرده، فرض می گن. مثلاً سهم مرد از زن (یک چهارم یا یک دوم) یه فرض محسوب میشه.
- رد: اگه بعد از پرداخت فرض ها و سهم تمام وراث، باز هم چیزی از ترکه باقی بمونه و وارثی برای گرفتن اون مازاد نباشه، اون مازاد بین بعضی از وراث (که فرض بر هم هستن) به نسبت فرضشون تقسیم می شه. به این عمل رد میگن. مرد در صورتی که وارث دیگه ای نباشه، علاوه بر فرض، مابقی ترکه هم بهش رد میشه.
- حصه: این کلمه همون سهم هست. یعنی سهم هر وارث از ترکه.
- عول: این اصطلاح کمی پیچیده تره و بیشتر در فقه کاربرد داره. زمانی اتفاق می افته که مجموع فرض های وراث از کل ترکه بیشتر بشه. توی قانون مدنی ما، قواعدی برای حل این مسئله هست که معمولاً سهم بعضی از وراث رو کم می کنن تا جمع سهم ها با کل ترکه برابر بشه. البته این موضوع در مورد سهم زوجین کمتر پیش میاد.
شرایط عمومی ارث بردن مرد از زن
درسته که گفتیم مرد به خاطر رابطه زوجیت از زن ارث می بره، اما این ارث بردن شرایطی داره که باید رعایت بشه. یعنی هر رابطه ای به ارث منجر نمی شه. بیایید این شرایط رو با هم مرور کنیم:
وجود عقد دائم
یکی از مهم ترین شرایط برای ارث بردن مرد از زن (و برعکس)، وجود عقد ازدواج دائم بین اون هاست. ماده 940 قانون مدنی هم همین رو می گه. یعنی:
- اگه ازدواج به صورت موقت (صیغه) بوده باشه، هیچ کدوم از زوجین از دیگری ارث نمی برن. حتی اگه توی سند عقد موقت یا توی توافقات شون شرط کنن که از هم ارث ببرن، این شرط باطله و قانونی نیست. چرا؟ چون ارث از اون دسته قواعدیه که بهش می گن قواعد آمره؛ یعنی نمی شه با توافق شخصی اونا رو تغییر داد.
- اگه خدای نکرده عقد باطل باشه (مثلاً به خاطر خویشاوندی نزدیک که ازدواج رو حرام می کنه)، باز هم توارثی وجود نداره.
زنده بودن زوجین در زمان فوت دیگری
این یکی دیگه خیلی واضحه. برای اینکه کسی از کس دیگه ارث ببره، باید در زمان فوت متوفی، زنده باشه. یعنی اگه مرد قبل از زن فوت کنه، دیگه از اون ارث نمی بره. یا اگه هر دو همزمان در یک حادثه فوت کنن و نتونیم تشخیص بدیم کدوم زودتر مرده، باز هم از هم ارث نمی برن (مگر اینکه دلایل خاصی برای تشخیص تقدم و تأخر فوت وجود داشته باشه).
عدم وجود موانع ارث
حالا فرض کنید همه شرایط بالا برقراره؛ عقد دائم بوده و هر دو هم در زمان فوت دیگری زنده بودن. باز هم ممکنه موانعی وجود داشته باشه که جلوی ارث بردن مرد رو بگیره. این موانع رو قانون مشخص کرده و بهشون میگن موانع ارث. بیایید ببینیم این موانع چی هستن:
- قتل مورث: اگه خدای نکرده مرد عمداً و به ناحق همسرش رو بکشه، از اون ارث نمی بره. این یه مجازات سنگینه که جلوی بهره مندی از جرم رو می گیره.
- لعان: لعان یه راه شرعی و قانونیه برای جدا شدن زن و شوهر، زمانی که مرد به همسرش نسبت زنا بده یا انتساب فرزند به خودش رو انکار کنه و زن هم قبول نکنه. اگه این فرآیند با شرایط خاص خودش تو دادگاه انجام بشه، زن و شوهر برای همیشه از هم جدا می شن و دیگه از هم ارث نمی برن.
- کفر: طبق قوانین فقه اسلامی و به تبع اون قانون مدنی ایران، کافر از مسلمان ارث نمی بره. یعنی اگه مردی مسلمان باشه و همسرش (زن متوفی) کافر باشه، مرد از او ارث می بره. اما اگه مرد کافر باشه و زن مسلمان فوت کنه، مرد کافر از همسر مسلمانش ارث نمی بره.
- جنین بودن: این مورد برای وراث طبقات دیگه کاربرد داره. اگه جنینی باشه که در زمان فوت متوفی، نطفه اش منعقد شده و زنده به دنیا بیاد، ارث می بره. اما خب این مورد معمولاً برای مرد از زن خیلی مصداق نداره و بیشتر مربوط به فرزندان میشه.
- ولد زنا: فرزندی که حاصل از رابطه نامشروع باشه، از پدر و مادر خود ارث نمی بره. این هم باز بیشتر مربوط به فرزندان میشه تا زوجین.
- غایب مفقودالاثر: اگه کسی برای مدت طولانی غایب باشه و خبری ازش نباشه و دادگاه حکم فوت فرضی اون رو صادر کنه، اموالش بین وراثش تقسیم می شه. حالا اگه بعداً مشخص بشه که این فرد زنده بوده، داستان ارثش متفاوت می شه. البته این هم بیشتر مربوط به خود متوفی یا وراث دور هست و کمتر در مورد ارث زوجین مصداق مستقیم داره.
پس، اگه مردی این شرایط رو نداشته باشه و مانعی هم سر راهش نباشه، می تونه از همسرش ارث ببره. حالا بریم سراغ اینکه میزان ارث مرد از زن دقیقاً چقدره.
نحوه محاسبه سهم الارث مرد از زن در حالات مختلف
خب، رسیدیم به مهم ترین بخش قضیه. سهم الارث مرد از زن توی قانون مدنی ما به صورت مشخصی تعیین شده، اما یه نکته کلیدی وجود داره: بودن یا نبودن فرزند برای زن متوفی. این مسئله میزان سهم شوهر رو تغییر می ده. حالا بیایید با هم ببینیم تو هر کدوم از این حالت ها، سهم مرد چقدره.
سهم الارث مرد از زن در صورت وجود فرزند
اگه خدای نکرده همسرتون فوت کرده و فرزند یا فرزندانی از خودش داشته باشه (چه این فرزندها حاصل ازدواج شما با ایشون باشن، چه از ازدواج های قبلی خانم باشن)، سهم الارث شما (شوهر) یک چهارم (1/4) از کل ترکه است. این موضوع توی ماده 913 قانون مدنی اومده. این سهم فرض شماست و اول از همه ترکه کسر میشه.
مثلاً فرض کنید همسر شما فوت کرده و یه پسر از ازدواج قبلی و یه دختر از ازدواج با شما داره. کل دارایی او (بعد از کم شدن بدهی ها و اجرای وصیت) 400 میلیون تومن باشه.
| اموال باقی مانده (ترکه) | سهم مرد (یک چهارم) | مابقی برای فرزندان |
|---|---|---|
| 400 میلیون تومان | 100 میلیون تومان | 300 میلیون تومان |
توی این مثال، شما به عنوان شوهر، 100 میلیون تومن از ترکه رو به ارث می برید و مابقی (300 میلیون تومن) بین فرزندان خانم طبق قوانین خودشون تقسیم می شه.
سهم الارث مرد از زن در صورت عدم وجود فرزند
حالا فرض کنید همسر شما فوت کرده و هیچ فرزندی از خودش نداشته باشه. یعنی نه از ازدواج با شما و نه از ازدواج های قبلیش هیچ فرزندی در قید حیات نیست. توی این حالت، سهم الارث شما (شوهر) یک دوم (1/2) از کل ترکه است. این سهم توی قانون مدنی برای فرض مرد در این شرایط تعیین شده.
مثلاً اگه همسر شما فوت کنه و فرزندی نداشته باشه، و تنها وراثش شما (شوهر) و پدر و مادر خودش باشن، و کل ترکه هم 400 میلیون تومن باشه:
| اموال باقی مانده (ترکه) | سهم مرد (یک دوم) | سهم پدر و مادر متوفی |
|---|---|---|
| 400 میلیون تومان | 200 میلیون تومان | 200 میلیون تومان |
اینجا شما 200 میلیون تومن به ارث می برید و 200 میلیون تومن باقی مانده بین پدر و مادر خانم تقسیم می شه (که البته سهم هر کدوم از اونا هم تو قانون مشخصه).
سهم الارث مرد در صورت نبود هیچ وارث دیگری به جز شوهر
یه حالت خاص هم وجود داره که شاید کمتر پیش بیاد، اما خوبه که بدونیم. اگه همسر شما فوت کنه و نه فرزندی داشته باشه، نه پدر و مادری، نه پدربزرگ و مادربزرگی، و نه هیچ وارث خونی دیگه ای در هیچ طبقه و درجه ای، توی این حالت تکلیف چیه؟
قانونگذار توی ماده 949 قانون مدنی به این حالت اشاره کرده. در این صورت، علاوه بر فرض شما که یک دوم (1/2) از ترکه است، مابقی ترکه (نیمه دیگر) هم به شما (شوهر) تعلق می گیره. یعنی عملاً تمام ترکه به شما می رسه. این اتفاق به این دلیل میفته که وارث دیگه ای نیست که اون نیمه باقی مانده رو ببره، و قانون ترجیح می ده که این اموال به شوهر متوفی برسه تا اینکه بی صاحب بمونه یا به دولت برسه (مگر در شرایط بسیار خاص و عدم وجود هرگونه وارث حتی دور).
برای مثال، اگه همسر شما فوت کنه و فقط شما وارثش باشید و ترکه هم 400 میلیون تومن باشه:
| اموال باقی مانده (ترکه) | سهم فرض مرد (یک دوم) | مابقی (رد به مرد) | کل سهم مرد |
|---|---|---|---|
| 400 میلیون تومان | 200 میلیون تومان | 200 میلیون تومان | 400 میلیون تومان |
اینجاست که می بینید میزان ارث مرد از زن می تونه از یک چهارم یا یک دوم، به تمام اموال برسه، البته به شرط اینکه هیچ وارث دیگه ای وجود نداشته باشه. این موضوع حسابی به نفع شوهر متوفی هست.
نکات و فروض خاص در ارث مرد از زن
بحث ارث همیشه پر از جزئیاته و ممکنه سوالات خاصی پیش بیاد. تو این بخش می خوایم به چند تا از این نکات و فروض خاص که ممکنه ذهن شما رو هم درگیر کنه، بپردازیم تا تصویر کامل تری از میزان ارث مرد از زن داشته باشید.
قانون جدید ارث مرد از زن: شایعه یا واقعیت؟
شاید شنیده باشید که میگن «قانون جدید ارث مرد از زن» اومده یا قراره بیاد. اما راستش رو بخواهید، این یک شایعه است. تا این لحظه، هیچ قانون جدیدی که میزان سهم الارث مرد از زن رو تغییر بده، تصویب نشده. قوانین فعلی ما که در قانون مدنی اومده، بر اساس فقه اسلام و قواعد آمره هستن و به همین راحتی ها تغییر نمی کنن.
این شایعات ممکنه به خاطر طرح بعضی از پیشنهادات یا بحث های فقهی و حقوقی باشه که هر از گاهی مطرح می شن، اما تا زمانی که به صورت رسمی به قانون تبدیل نشن و توی مراجع قانونی اعلام نشن، هیچ اعتباری ندارن. پس خیالتون راحت باشه که در حال حاضر، همان قواعدی که تا اینجا گفتیم پابرجا هستن و برای محاسبه سهم شما معتبرن.
ارث مرد از زن در صورت تعدد زوجات مرد
اینجا یه نکته مهم هست که باید دقیقاً متوجهش بشیم: «تعدد زوجات مرد» به این معنی نیست که زن متوفی چند همسر داشته! بلکه منظور اینه که مردی که همسرش فوت کرده، خودش چند تا همسر دائم دیگه هم در قید حیات داشته باشه. یعنی اگه شما به عنوان یک مرد، همزمان دو یا چند همسر دائم داشته باشید و یکی از اون ها فوت کنه، سهم الارث شما از اون همسر فوت شده، دقیقاً همون یک چهارم یا یک دوم خواهد بود که قبلاً توضیح دادیم. فرقی نمی کنه که این همسر، زن اول شما بوده، زن دوم، یا حتی سوم و چهارم. قانون برای سهم ارث مرد از هر یک از همسرانش، تفاوتی قائل نشده.
مثلاً اگه مردی دو همسر داشته باشه و یکی از اون ها فوت کنه، سهم ارث مرد از اون زن فوت شده (یک چهارم با فرزند و یک دوم بدون فرزند) محاسبه میشه. این موضوع هیچ ربطی به اینکه آیا همسر دیگه هم داره یا نه، نداره و اون همسر دیگه هم سهم خودش رو از شوهر زنده خواهد برد.
ارث مرد از زن در طلاق رجعی
گاهی اوقات ممکنه زن و شوهر در دوران عده طلاق باشن و خدای نکرده یکی از اون ها فوت کنه. اینجا قضیه یکم فرق می کنه:
- اگه زن و شوهر توی طلاق رجعی باشن (یعنی طلاقی که مرد توی دوران عده می تونه به همسرش رجوع کنه و زندگی مشترک رو از سر بگیره) و در طول همین دوران عده، یکی از اون ها فوت کنه، دیگری از او ارث می بره. ماده 943 و 944 قانون مدنی هم همین رو می گن. یعنی اگه زن توی دوران عده طلاق رجعی فوت کنه، مرد از او ارث می بره.
- اما اگه مدت عده تموم شده باشه و طلاق به صورت بائن دراومده باشه (یعنی دیگه امکان رجوع نیست و زندگی مشترک به طور کامل تموم شده)، در این صورت دیگه توارثی بین زن و شوهر سابق وجود نداره و مرد از زن ارث نمی بره.
سهم مرد از اعیان و قیمت اموال (ماده 946 قانون مدنی)
این ماده هم خیلی مهمه، چون تکلیف نوع اموالی که مرد از زن ارث می بره رو مشخص می کنه. ماده 946 قانون مدنی می گه: «شوهر از تمام اموال زن خود ارث می برد؛ اعم از منقول و غیرمنقول، از اعیان و قیمت.»
این یعنی چی؟ یعنی مرد هم از اموال منقول (مثل پول نقد، طلا، ماشین، سهام) و هم از اموال غیرمنقول (مثل زمین، آپارتمان، مغازه) ارث می بره. فرق نمی کنه که این اموال عین باشن (یعنی خود ملک و دارایی) یا قیمت اون ها. برخلاف زن که در مواردی فقط از قیمت ابنیه و اشجار ارث می برد (البته این قانون تغییر کرده و الان زن هم از تمام اموال ارث می برد، اما خب بحث ما الان میزان ارث مرد از زن هست)، مرد هیچ محدودیتی در این زمینه نداره و از تمام انواع دارایی های همسرش ارث می بره. این یه نکته مثبت و تسهیل کننده برای آقایونه.
آیا شوهر از دیه زن ارث می برد؟
این سوال خیلی رایجه. فرض کنید خدای نکرده همسر شما در یک حادثه فوت کرده و دیه ای به خاطر فوتش تعیین شده. آیا این دیه جزو ترکه محسوب میشه و مرد ازش ارث می بره؟ جواب این سوال خیره. دیه، ماهیتش با ارث متفاوته. دیه، جبران خسارت جانی هست که به اولیای دم متوفی پرداخت می شه. اگه مرد جزو اولیای دم همسرش باشه، سهمی از دیه بهش تعلق می گیره، اما این سهم جزو سهم الارث نیست و طبق قوانین دیه و تقسیم اون بین اولیای دم محاسبه میشه. پس، دیه رو با ارث قاطی نکنید.
خیلی ها فکر می کنن ارث و دیه یکی هستن، اما باید بدونیم که دیه برای جبران خسارت جانی به اولیای دم پرداخت می شه و ماهیتش با ارث که از اموال متوفی هست، فرق داره. پس، سهم مرد از دیه ربطی به میزان ارث مرد از زن نداره و بر اساس قواعد دیه تعیین می شه.
مراحل عملی دریافت سهم الارث مرد از زن
خب، تا اینجا با میزان ارث مرد از زن و شرایط و نکاتش آشنا شدیم. حالا اگه خدای نکرده در موقعیتی قرار گرفتید که باید سهم ارثتون رو از همسر فوت شده تون بگیرید، باید چه مراحلی رو طی کنید؟ این مراحل اداری و قانونی هستن و دونستن شون کمکتون می کنه که با چشم باز جلو برید:
گواهی حصر وراثت
اولین و مهم ترین قدم برای تقسیم ترکه و تعیین سهم هر وارث، گرفتن گواهی حصر وراثت هست. بدون این گواهی، هیچ نهاد دولتی یا خصوصی (مثل بانک ها، اداره ثبت اسناد، اداره مالیات) با شما همکاری نمی کنه. این گواهی نشون می ده که متوفی چه کسانی رو به عنوان وارث داره و هر کدوم چه نسبتی با ایشون دارن.
- مدارک مورد نیاز: برای گرفتن گواهی حصر وراثت، به مدارکی مثل شناسنامه و کارت ملی متوفی و تمام وراث، عقدنامه ازدواج (برای شما به عنوان شوهر)، گواهی فوت، و استشهادیه (که چند نفر از آشنایان شهادت بدن وراث متوفی چه کسانی هستن) نیاز دارید.
- مراجع صدور: برای گواهی حصر وراثت محدود (اگه ارزش اموال کم باشه) می تونید به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی مراجعه کنید. برای گواهی حصر وراثت نامحدود (که ارزش اموال بالاتره) باید از طریق دادگاه اقدام کنید.
دادخواست تقسیم ترکه
بعد از اینکه گواهی حصر وراثت رو گرفتید و همه وراث مشخص شدن، اگه توافقی برای تقسیم اموال وجود نداشت، شما یا هر وارث دیگه می تونید دادخواست تقسیم ترکه رو به دادگاه صالح ارائه بدید. دادگاه بر اساس همین گواهی حصر وراثت و قوانین ارث، سهم هر کس رو مشخص می کنه و دستور تقسیم اموال رو می ده. این مرحله معمولاً کمی زمان بره و ممکنه نیاز به کمک وکیل داشته باشید.
- مراحل کلی:
- تهیه مدارک (گواهی حصر وراثت، سند مالکیت اموال، و…).
- تنظیم دادخواست تقسیم ترکه و ثبت اون توی دفاتر خدمات قضایی.
- ارجاع پرونده به دادگاه و طی کردن مراحل رسیدگی.
- صدور حکم تقسیم ترکه توسط دادگاه.
- مراجع صالح: معمولاً شورای حل اختلاف در ابتدا رسیدگی می کنه و اگه پیچیدگی خاصی وجود داشته باشه، پرونده به دادگاه حقوقی ارجاع می شه.
پرداخت مالیات بر ارث
یه نکته مهم دیگه که باید حواستون بهش باشه، مالیات بر ارث هست. قبل از اینکه اموال متوفی رسماً تقسیم بشه و به نام وراث ثبت بشه، باید مالیات بر ارث اون پرداخت بشه. میزان مالیات بر ارث بستگی به ارزش اموال و نسبت وراث با متوفی داره. برای این کار باید اظهارنامه مالیات بر ارث رو به اداره امور مالیاتی ارائه بدید و مالیات رو پرداخت کنید. تا وقتی که این مالیات پرداخت نشه، نمی تونید اموال رو به نام خودتون ثبت کنید یا اقدام به فروش اونا کنید.
دونستن این مراحل کمکتون می کنه که برنامه ریزی بهتری داشته باشید و بدون سردرگمی، کارهای مربوط به ارث رو جلو ببرید. با توجه به پیچیدگی های احتمالی، مشاوره با یه وکیل متخصص ارث همیشه می تونه راهگشا باشه و از مشکلات بعدی جلوگیری کنه.
سوالات متداول
آیا بعد از فوت زن به شوهر ارث می رسد؟
بله، بعد از فوت زن به شوهر ارث می رسد، به شرط اینکه عقد ازدواج آن ها دائم بوده باشد و هیچ یک از موانع قانونی ارث (مثل قتل) وجود نداشته باشد. میزان این ارث بستگی به وجود یا عدم وجود فرزند برای زن متوفی دارد.
سهم ارث مرد از زن چقدر است؟
سهم ارث مرد از زن در قانون مدنی ایران به این صورت تعیین شده است:
- اگه زن متوفی فرزند داشته باشه (چه از این ازدواج، چه از ازدواج های قبلی)، سهم مرد یک چهارم (1/4) از کل ترکه است.
- اگه زن متوفی فرزندی نداشته باشه، سهم مرد یک دوم (1/2) از کل ترکه است.
- اگه زن متوفی هیچ وارث دیگه ای (نه فرزند، نه پدر و مادر و نه هیچ وارث خونی دیگری) نداشته باشه، علاوه بر سهم فرض خودش (یک دوم)، مابقی ترکه نیز به او می رسد و تمام اموال به شوهر می رسد.
موانع ارث بردن مرد از زن چیست؟
موانع ارث بردن مرد از زن شامل موارد زیر است:
- قتل عمدی و ناحق همسر توسط شوهر.
- حکم لعان بین زن و شوهر.
- کفر (اگر مرد کافر و زن مسلمان باشد).
- و برخی موارد خاص دیگر که در قانون مدنی به تفصیل آمده است.
اگر زن وارث دیگری نداشته باشد، تمام اموال به شوهر می رسد؟
بله، بر اساس ماده 949 قانون مدنی، اگه زن متوفی هیچ وارث دیگری به جز شوهر نداشته باشه (نه فرزند، نه پدر و مادر، و نه هیچ وارث خونی دیگری)، در این صورت تمام اموال متوفی (علاوه بر سهم فرض یک دوم) به شوهر می رسد.
آیا در عقد موقت مرد از زن ارث می برد؟
خیر، در عقد موقت (صیغه)، مرد از زن ارث نمی برد و زن هم از مرد ارث نمی برد. توارث فقط در عقد ازدواج دائم اتفاق میفته. حتی اگه توی عقد موقت شرط کنن که از هم ارث ببرن، این شرط از نظر قانونی باطله.
سهم الارث مرد از زن دوم چقدر است؟
اگه مردی دارای چند همسر باشه و یکی از اون ها فوت کنه، سهم الارث مرد از اون زن فوت شده، دقیقاً مثل سایر موارد محاسبه می شه و تفاوتی نمی کنه که اون زن، همسر اول، دوم یا هر کدوم دیگه بوده باشه. یعنی با وجود فرزند یک چهارم و بدون فرزند یک دوم خواهد بود.
نتیجه گیری
همونطور که دیدیم، میزان ارث مرد از زن توی قانون مدنی ایران خیلی واضح و شفاف مشخص شده و اونقدرها هم که شاید در نگاه اول به نظر برسه، پیچیده نیست. مهم ترین نکته ای که باید یادتون بمونه، وجود عقد دائم و بودن یا نبودن فرزند برای همسر متوفی هست که میزان سهم شما رو تعیین می کنه.
در هر صورت، مسائل مربوط به ارث، با احساسات و دلتنگی های بعد از فوت عزیز گره خورده و ممکنه پیچیدگی های خودش رو داشته باشه. اگه سوالی دارید که توی این مقاله بهش جواب داده نشده، یا اگه توی مراحل قانونی دریافت ارث با ابهامی روبرو شدید، بهترین کار اینه که با یه وکیل متخصص ارث مشورت کنید. یه راهنمایی حقوقی خوب می تونه کمک کنه تا هم از حقوق خودتون باخبر بشید و هم این مسیر رو آسون تر و با آرامش بیشتری طی کنید. فراموش نکنید که آگاهی، کلید حل خیلی از مشکلاته.
آیا شما به دنبال کسب اطلاعات بیشتر در مورد "میزان ارث مرد از زن | قوانین، سهم و راهنمای کامل حقوقی" هستید؟ با کلیک بر روی قوانین حقوقی، آیا به دنبال موضوعات مشابهی هستید؟ برای کشف محتواهای بیشتر، از منوی جستجو استفاده کنید. همچنین، ممکن است در این دسته بندی، سریال ها، فیلم ها، کتاب ها و مقالات مفیدی نیز برای شما قرار داشته باشند. بنابراین، همین حالا برای کشف دنیای جذاب و گسترده ی محتواهای مرتبط با "میزان ارث مرد از زن | قوانین، سهم و راهنمای کامل حقوقی"، کلیک کنید.
