نمونه متن دادخواست الزام به تمکین

خب، بیایید همین اول کار سر اصل مطلب بریم. نمونه متن دادخواست الزام به تمکین در واقع یک جور درخواست رسمی و قانونیه که مرد (خواهان) وقتی زنش (خوانده) بدون دلیل موجه از انجام وظایف زناشویی یا زندگی در منزل مشترک خودداری می کنه، به دادگاه خانواده ارائه میده. این دادخواست به مرد کمک می کنه تا حقوق قانونی خودش رو پیگیری کنه و زن رو به برگشت به زندگی مشترک و تمکین از وظایفش ملزم کنه. خیلی وقت ها این اولین قدم برای حل و فصل مسائل پیچیده تر خونوادگیه.

ازدواج، یه پیمان مقدسه که دو نفر رو کنار هم قرار میده تا یه زندگی مشترک رو شروع کنن. توی این مسیر، هر کدوم از زوجین وظایفی دارن که باید بهشون عمل کنن. یکی از مهم ترین این وظایف، همون تمکین هست که خیلی ها ممکنه خوب ندونن دقیقا یعنی چی و وقتی یکی از طرفین ازش سر باز زد، چه اتفاقی می افته.

فرض کنید زندگی مشترک شما دچار مشکل شده و همسرتون، به دلایل مختلفی، خونه رو ترک کرده یا دیگه مثل قبل، وظایف زناشویی خودش رو انجام نمیده. در این شرایط، ممکنه سردرگم باشید و ندونید باید چیکار کنید. اینجا دقیقاً همون نقطه ایه که پای دادخواست الزام به تمکین به میون میاد. این مقاله دقیقاً برای شمایی نوشته شده که می خواید قدم های قانونی رو محکم و درست بردارید و با صفر تا صد این دادخواست، از تنظیم تا ثبت و حتی دفاعیات مربوط به اون، آشنا بشید. قراره به زبانی ساده و خودمونی با هم از این مسیر پر پیچ و خم رد بشیم و هر نکته ای که لازمه رو یاد بگیریم.

اصلاً تمکین یعنی چی و چرا اینقدر مهمه؟ (بخش اول: مفاهیم پایه ای)

شاید اولین سوالی که توی ذهنتون شکل می گیره این باشه که اصلاً تمکین یعنی چی؟ توی قانون ما، وقتی صحبت از تمکین میشه، منظور فقط یه چیز نیست و ابعاد مختلفی داره. بیایید با هم ببینیم این کلمه حقوقی، توی زندگی مشترک، چه معنایی پیدا می کنه.

تمکین از نظر قانون یعنی چی؟

توی قانون مدنی ما، تمکین زوجه (زن) به دو بخش کلی تقسیم میشه: تمکین عام و تمکین خاص. فهمیدن تفاوت این دوتا خیلی مهمه، چون توی دادگاه ممکنه به کارتون بیاد.

تمکین عام: یعنی چی و شامل چه چیزایی میشه؟

تمکین عام رو میشه اینطور تعریف کرد: اینکه زن در منزل مشترکی که شوهر تعیین می کنه زندگی کنه، باهاش خوش رفتاری داشته باشه، وظایف خانوادگی و تربیتی مربوط به فرزندان (اگه فرزندی هست) رو انجام بده و در کل، زندگی مشترک رو همراهی کنه. یعنی اگه زن، بدون عذر موجه، منزل مشترک رو ترک کنه یا دیگه به زندگی کنار شوهرش ادامه نده، میگن تمکین عام رو رعایت نکرده.

• زندگی در منزل مشترک تعیین شده توسط شوهر.
• حسن معاشرت و برخورد خوب با همسر.
• انجام وظایف خانوادگی و خانه داری (البته نه به معنای خدمتکار بودن، بلکه همراهی در اداره منزل).
• پیروی از رئیس خانواده (که طبق قانون، شوهر هست).

تمکین خاص: روابط زناشویی یعنی چی؟

تمکین خاص به وظایف زناشویی و روابط جنسی بین زن و شوهر برمی گرده. یعنی زن باید در این زمینه هم خواسته های شرعی و قانونی شوهرش رو اجابت کنه. البته این موضوع، مثل تمکین عام، استثنائاتی داره؛ مثلاً در دوران عادت ماهانه یا بیماری، زن معذور هست و نیازی به تمکین خاص نداره. ولی اگه بدون دلیل موجه و از روی بی میلی یا سرپیچی، از تمکین خاص خودداری کنه، بهش میگن ناشزه.

نشوز و ناشزه کیه؟ (وقتی زن تمکین نمی کنه)

حالا که فهمیدیم تمکین یعنی چی، باید ببینیم نشوز و ناشزه دیگه چه مفاهیمی هستن. توی عالم حقوق، اگه زنی بدون دلیل موجه و قانونی، از انجام وظایف تمکین عام یا خاص خودش سر باز بزنه، به این وضعیت میگن نشوز و اون زن رو ناشزه خطاب می کنن.

عواقب نشوز چیه؟ مهم ترین و شاید تلخ ترین عواقب نشوز، قطع شدن نفقه زوجه هست. یعنی اگه ثابت بشه زن ناشزه شده، دیگه شوهرش وظیفه ای برای پرداخت نفقه به اون نداره. البته، نشوز فقط به ضرر مالی زن نیست و می تونه روی حقوق دیگه اون، مثل حق نصف دارایی ها در صورت طلاق یا حتی اجازه ازدواج مجدد مرد، هم تأثیر بذاره.

فقط زن باید تمکین کنه؟ (بیایید نگاهی به تمکین مرد و نشوز شوهر هم بندازیم)

شاید با شنیدن این حرف ها فکر کنید تمکین فقط وظیفه زن هست و مردها هیچ وظیفه ای ندارن. اما واقعیت اینطور نیست! هرچند که در قانون مدنی، ریاست خانواده با مرد هست و وظیفه تمکین بیشتر متوجه زوجه دونسته شده، ولی مرد هم وظایف متقابلی داره که اگه بهشون عمل نکنه، می تونه ناشز محسوب بشه. این وظایف شامل:

• پرداخت نفقه (مهم ترین وظیفه مالی مرد).
• حسن معاشرت و خوش رفتاری با همسرش.
• امکانات زندگی در حد عرف و شأن زوجه رو فراهم کنه.
• عدم سوء معاشرت یا ایجاد عسر و حرج برای زن.
• عدم امتناع از نزدیکی (تمکین خاص از طرف مرد).

یعنی اگه مردی به این وظایفش عمل نکنه، زنش می تونه از دادگاه بخواد که اون رو به انجام وظایفش ملزم کنه. پس بحث تمکین و عدم تمکین یه جاده دوطرفه ست و هر دو طرف باید به وظایفشون پایبند باشن.

دادخواست الزام به تمکین، چه فایده ای داره؟

ممکنه این سوال براتون پیش بیاد که اصلاً چرا باید دادخواست الزام به تمکین داد؟ وقتی همسرم تمکین نمی کنه، چه اتفاق خوبی برای من می افته که ارزش این همه دردسر رو داشته باشه؟ راستش رو بخواید، این دادخواست، اگه به نتیجه برسه، می تونه فواید حقوقی مهمی برای مرد داشته باشه. بیایید با هم ببینیم این فایده ها چی هستن:

قطع شدن نفقه زوجه: ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی

این یکی از مهم ترین و فوری ترین نتایج گرفتن حکم الزام به تمکین هست. ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی خیلی واضح میگه: هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود. یعنی اگه دادگاه رأی بده که زوجه ناشزه هست و تمکین نمی کنه، از همون تاریخی که عدم تمکین ثابت شده، مرد دیگه وظیفه ای برای پرداخت نفقه به زن نداره. این حکم می تونه جلوی سوء استفاده های احتمالی از حق نفقه رو بگیره و به مرد کمک کنه تا بار مالی این دوران رو کمتر حس کنه.

یادتون باشه، حکم الزام به تمکین، در واقع یک جور اعلام وضعیت هست، نه اینکه با زور زن رو به زندگی برگردونه. ولی همین اعلام وضعیت، درهای حقوقی جدیدی رو به روی مرد باز می کنه.

مرد میتونه دوباره ازدواج کنه (با اجازه دادگاه)

یکی دیگه از فواید مهم داشتن حکم قطعی عدم تمکین زوجه، اینه که مرد می تونه با استناد به این حکم، از دادگاه اجازه ازدواج مجدد رو بگیره. در شرایط عادی، ازدواج مجدد مرد بدون رضایت همسر اول، می تونه دردسرهای قانونی برای مرد ایجاد کنه. اما وقتی دادگاه تأیید می کنه که زن ناشزه هست و از وظایف زناشویی خودش خودداری می کنه، مرد می تونه با دلایل موجه، از دادگاه اجازه ازدواج دوباره رو بگیره. این حق، با توجه به شرایط خاص و احراز عدم تمکین توسط دادگاه، به مرد داده میشه.

نصف اموال در طلاق از طرف مرد (توضیح شرایط خاص)

این مورد یکم پیچیده تره و به شرایط ضمن عقد برمی گرده. توی خیلی از عقدنامه ها، بندی هست که میگه اگه مرد زن رو طلاق بده و طلاق به دلیل سوء رفتار زن یا عدم تمکین اون نباشه، مرد باید تا نصف اموالی رو که در طول زندگی مشترک به دست آورده، به زن بده. حالا اگه مرد بتونه با حکم دادگاه ثابت کنه که زن ناشزه بوده و به وظایفش عمل نکرده، و طلاق به دلیل عدم تمکین زن اتفاق افتاده باشه، ممکنه زن از حق مطالبه نصف اموال (اجرت المثل ایام زندگی مشترک یا شرط تنصیف) محروم بشه. البته این موضوع بستگی به متن دقیق شروط ضمن عقد و رأی دادگاه داره و حتماً باید با یه وکیل متخصص مشورت کنید.

ثابت کردن رسمی عدم تمکین زن

گاهی اوقات، حکم عدم تمکین فقط یه سند برای قطع نفقه یا ازدواج مجدد نیست؛ بلکه می تونه مبنایی برای دعاوی حقوقی دیگه هم باشه. مثلاً اگه بعداً زن، مرد رو به جرم ترک انفاق محکوم کنه، مرد می تونه با استناد به حکم عدم تمکین، از خودش دفاع کنه و ثابت کنه که وظیفه ای برای پرداخت نفقه نداشته. این حکم یه جور سند رسمی و معتبر هست که وضعیت عدم تمکین زن رو به طور قانونی تثبیت می کنه و در آینده می تونه توی پرونده های مختلف به کار بیاد.

قبل از دادخواست: چی کار کنیم و چه مدارکی لازمه؟

قبل از اینکه مستقیم برید سراغ دادگاه و دادخواست رو ثبت کنید، یه سری کارها هست که بهتره انجام بدید. این کارها نه تنها روند پرونده شما رو راحت تر می کنه، بلکه می تونه بهتون کمک کنه تا پرونده قوی تری داشته باشید و احتمال موفقیتتون بیشتر بشه. بیایید ببینیم چه اقداماتی باید انجام بدید.

اظهارنامه عدم تمکین: چرا مهمه و چطور بفرستیم؟

اولین و مهم ترین قدم قبل از ثبت دادخواست الزام به تمکین، معمولاً ارسال اظهارنامه عدم تمکین به زوجه هست. شاید بپرسید چرا؟

چرا اظهارنامه ضروری است؟ ارسال اظهارنامه یک جور اخطار رسمی و قانونی به همسرتونه که ازش می خواید به زندگی مشترک برگرده و وظایف زناشویی اش رو انجام بده. این کار دو فایده مهم داره:

1. اثبات نیت: نشون میده که شما به عنوان شوهر، به دنبال حل و فصل مسالمت آمیز موضوع بودید و از همسرتون خواستید که به زندگی برگرده.
2. مستندسازی: اگه همسرتون به این اظهارنامه توجه نکنه و برنگرده، شما یه مدرک رسمی و قانونی دارید که ثابت می کنه ازش خواستید تمکین کنه و اون قبول نکرده. این مدرک توی دادگاه خیلی به دردتون می خوره.

نحوه نگارش و ارسال اظهارنامه (با نمونه متن اظهارنامه عدم تمکین)

نگارش اظهارنامه کار سختی نیست، اما باید دقت کنید که چه چیزهایی رو توی اون بنویسید. باید مشخصات خودتون و همسرتون رو دقیق بنویسید، تاریخ ترک منزل یا عدم تمکین رو ذکر کنید و ازش بخواید که به زندگی مشترک برگرده. بهتره توی اظهارنامه یه مهلت مشخص مثلاً ۱۰ روزه برای برگشت به همسرتون بدید.
اظهارنامه رو باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ارسال کنید. بعد از ثبت، یه کد رهگیری بهتون میدن که باید نگهش دارید.

نمونه متن اظهارنامه عدم تمکین:

بخش	متن پیشنهادی
مشخصات اظهارکننده (شما):	نام: [نام شما]، نام خانوادگی: [نام خانوادگی شما]، نام پدر: [نام پدر شما]، کد ملی: [کد ملی شما]، نشانی: [آدرس کامل شما]
مشخصات مخاطب (همسر شما):	نام: [نام همسر]، نام خانوادگی: [نام خانوادگی همسر]، نام پدر: [نام پدر همسر]، کد ملی: [کد ملی همسر]، نشانی: [آدرس کامل همسر]
موضوع اظهارنامه:	دعوت به تمکین و بازگشت به زندگی مشترک
خلاصه اظهارات:	مخاطب محترم، خانم/آقای [نام و نام خانوادگی همسر]، به استحضار می رساند که اینجانب به موجب سند نکاحیه شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج] صادره از دفتر ازدواج شماره [شماره دفتر ازدواج] [شهر]، همسر دائم و قانونی شما هستم. متاسفانه از تاریخ [تاریخ ترک منزل یا شروع عدم تمکین]، شما بدون هیچ دلیل موجه شرعی و قانونی، منزل مشترک ما واقع در [آدرس منزل مشترک] را ترک نموده و از ایفای وظایف زناشویی (تمکین عام و خاص) خودداری می نمایید. این در حالی است که اینجانب تمام امکانات لازم برای زندگی مشترک را فراهم آورده و هیچ گونه مانع قانونی یا شرعی برای زندگی مشترک وجود ندارد. لذا، بدین وسیله به شما اخطار می گردد که ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، به منزل مشترک بازگشته و به وظایف زناشویی خود عمل نمایید. در غیر این صورت، اینجانب ناچار به طرح دعوای الزام به تمکین در محاکم قضایی خواهم بود و کلیه عواقب قانونی آن متوجه شما خواهد بود.

مدارک و مستندات مورد نیاز

قبل از اینکه پرونده رو به جریان بندازید، باید مدارک لازم رو جمع آوری کنید. این مدارک، هم برای ثبت دادخواست لازمه و هم برای اینکه توی دادگاه بتونید حرفتون رو ثابت کنید. پس حسابی حواستون به جمع آوری این مدارک باشه:

• کپی برابر اصل عقدنامه: این مهم ترین مدرک شماست که ثابت می کنه شما زن و شوهر هستید.
• کپی برابر اصل شناسنامه و کارت ملی: هم خودتون و هم همسرتون.
• رسید یا کپی اظهارنامه عدم تمکین: اگه اظهارنامه فرستادید، رسیدش رو حتماً همراه داشته باشید.
• شهادت شهود: اگه کسی هست که شاهد ترک منزل یا عدم تمکین همسرتون بوده، می تونه توی دادگاه شهادت بده. (مثلاً همسایه ها، اقوام).
• صورتجلسه کلانتری: اگه برای ترک منزل همسرتون به کلانتری مراجعه کرده اید و صورتجلسه ای تنظیم شده، اون هم مدرک مهمیه.
• پیامک ها، نامه ها یا ایمیل ها: هرگونه مکاتبه ای که نشون دهنده درخواست شما برای بازگشت همسر و یا امتناع همسر باشه، می تونه به عنوان دلیل ارائه بشه.
• هر مدرک دیگه که عدم تمکین رو ثابت کنه: مثلاً صورتجلسه شورای حل اختلاف، اگه قبلاً برای صلح و سازش به اونجا مراجعه کرده اید.

ساختار دادخواست الزام به تمکین: گام به گام تا تنظیم

حالا که همه ی پیش نیازها رو آماده کردیم، وقتشه بریم سراغ تنظیم خود دادخواست. دادخواست یه فرمیه که باید با دقت پر بشه و اطلاعات دقیق و درستی توش وارد بشه. اگه توی پر کردنش دقت نکنید، ممکنه دادگاه قبولش نکنه یا پرونده تون با مشکل روبرو بشه. بیایید مرحله به مرحله با هم این کار رو انجام بدیم.

بخش های اصلی دادخواست

یه دادخواست الزام به تمکین، چندتا بخش اصلی داره که باید پر بشن. این بخش ها شامل:

• مشخصات خواهان: یعنی اطلاعات شما، به عنوان کسی که دادخواست رو ثبت می کنه (مرد).
• مشخصات خوانده: اطلاعات همسرتون، که دادخواست علیه اون ثبت میشه (زن).
• مشخصات وکیل (اگه وکیل دارید): اگه وکیل گرفته اید، مشخصات اون هم باید اینجا بیاد.
• خواسته: یعنی چی می خواید از دادگاه؟ (در اینجا: الزام به تمکین عام و خاص).
• دلایل و منضمات دادخواست: لیست مدارکی که همراه دادخواست ارائه می کنید.
• شرح دادخواست: این بخش، جاییه که شما داستان رو تعریف می کنید و توضیح میدید که چرا این دادخواست رو ثبت کرده اید. این قسمت خیلی مهمه و باید با جزئیات و دقیق نوشته بشه.

نحوه پر کردن اطلاعات

وقتی به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه می کنید، فرم دادخواست به صورت الکترونیکی پر میشه. ولی شما باید اطلاعات دقیق رو بهشون بدید. این اطلاعات شامل:

• اطلاعات خواهان: نام، نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد، شغل، میزان تحصیلات و آدرس دقیق محل اقامت.
• اطلاعات خوانده: همین اطلاعات رو باید برای همسرتون هم داشته باشید. آدرس دقیق و صحیح همسرتون خیلی مهمه تا ابلاغیه دادگاه به دستش برسه.
• خواسته: به طور واضح بنویسید الزام به تمکین عام و خاص.
• دلایل و منضمات: لیستی از تمام مدارکی که بالاتر گفتیم (کپی عقدنامه، اظهارنامه، شهادت شهود و…) رو اینجا بنویسید.

شرح دادخواست: مهم ترین قسمت

اینجا قلب دادخواست شماست! توی این بخش، باید با زبانی شیوا و در عین حال حقوقی، ماجرا رو تعریف کنید. باید به ترتیب اتفاقات رو بگید، از تاریخ ازدواجتون شروع کنید، بعد بگید که همسرتون کی و چطور از تمکین خودداری کرده، آیا اظهارنامه فرستاده اید یا نه و نتیجه اش چی شده. به این نکات دقت کنید:

• تاریخ دقیق ازدواج و شماره عقدنامه: حتماً ذکر بشه.
• تاریخ شروع عدم تمکین: از کی همسرتون از تمکین خودداری کرده؟ (مثلاً تاریخ ترک منزل).
• ذکر دلایل: اگه دلیل خاصی برای عدم تمکین می دونید، (البته باید موجه نباشه) میتونید اشاره کنید، اما تمرکز روی این باشه که بدون دلیل موجه این اتفاق افتاده.
• اشاره به اظهارنامه (اگه فرستادید): شماره و تاریخ اظهارنامه و اینکه پاسخی دریافت نکرده اید، ذکر بشه.
• درخواست از دادگاه: در پایان، به طور واضح از دادگاه بخواید که همسرتون رو به تمکین عام و خاص ملزم کنه.

نوشتن شرح دادخواست به صورت منسجم و منطقی، خیلی مهمه. این بخش رو طوری بنویسید که هر کسی بخونه، دقیقاً متوجه ماجرا بشه و دلیل درخواست شما رو بفهمه.

نمونه متن دادخواست الزام به تمکین زوجه (قابل کپی و ویرایش)

خب، رسیدیم به بخش جذاب و مهم مقاله! اینجا قراره دو تا نمونه متن دادخواست الزام به تمکین رو بهتون نشون بدم که می تونید ازشون استفاده کنید. این نمونه ها کامل هستن و فقط کافیه جای خالی ها رو با اطلاعات خودتون پر کنید. البته، همیشه توصیه میشه که با یک وکیل متخصص مشورت کنید تا مطمئن بشید همه چیز طبق اصول قانونی و به نفع شما پیش میره.

نمونه دادخواست الزام به تمکین (در مورد ترک منزل مشترک)

این نمونه دادخواست برای شرایطیه که همسرتون منزل مشترک رو ترک کرده و حاضر به برگشت نیست.

به نام خدا

دادخواست

خواهان:
نام: [نام شما]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی شما]
نام پدر: [نام پدر شما]
کد ملی: [کد ملی شما]
تاریخ تولد: [تاریخ تولد شما]
شغل: [شغل شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق محل اقامت شما، شامل شهر، خیابان، پلاک، واحد]
شماره تماس: [شماره تماس شما]

خوانده:
نام: [نام همسر شما]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی همسر شما]
نام پدر: [نام پدر همسر شما]
کد ملی: [کد ملی همسر شما]
تاریخ تولد: [تاریخ تولد همسر شما]
شغل: [شغل همسر شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق محل اقامت فعلی همسر شما، شامل شهر، خیابان، پلاک، واحد. اگر نمی دانید، آخرین آدرس شناخته شده را ذکر کنید]
شماره تماس: [شماره تماس همسر شما، در صورت اطلاع]

وکیل/نماینده قانونی: (در صورت وجود، اطلاعات وکیل را وارد کنید)
نام: [نام وکیل]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی وکیل]
شماره پروانه وکالت: [شماره پروانه]
محل اقامت: [آدرس دفتر وکیل]

خواسته:
۱. الزام خوانده به تمکین عام و خاص.
۲. مطالبه کلیه خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل (در صورت وجود).

دلایل و منضمات دادخواست:
۱. کپی مصدق سند ازدواج شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج]
۲. کپی مصدق شناسنامه و کارت ملی خواهان و خوانده
۳. کپی مصدق اظهارنامه شماره [شماره اظهارنامه] مورخ [تاریخ ارسال اظهارنامه] (در صورت ارسال)
۴. (در صورت وجود) استشهادیه محلی مبنی بر ترک منزل توسط خوانده
۵. (در صورت وجود) صورتجلسه کلانتری/شورای حل اختلاف
۶. (در صورت وجود) هرگونه دلیل و مدرک دیگر اثبات کننده عدم تمکین

شرح دادخواست:
ریاست محترم دادگاه خانواده [نام شهرستان محل اقامت خوانده]

با سلام و احترام،
به استحضار می رساند:
اینجانب [نام و نام خانوادگی شما]، به موجب سند ازدواج رسمی و دائم شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج] صادره از دفتر ازدواج شماره [شماره دفتر ازدواج] [شهر]، همسر قانونی و شرعی خوانده محترم، خانم [نام و نام خانوادگی همسر شما] می باشم.
متأسفانه از تاریخ [تاریخ دقیق ترک منزل یا شروع عدم تمکین، مثلاً: 1402/05/10]، خوانده محترم بدون هیچ گونه عذر موجه و قانونی، منزل مشترک ما واقع در [آدرس کامل منزل مشترک] را ترک نموده و از ایفای وظایف زناشویی و تمکین عام و خاص خودداری می نماید. این در حالی است که اینجانب تمام امکانات لازم برای ادامه زندگی مشترک را فراهم آورده و هیچ گونه مانع یا عسر و حرجی برای ایشان جهت زندگی در منزل مشترک وجود ندارد.
(در صورت ارسال اظهارنامه: اینجانب جهت حل و فصل مسالمت آمیز موضوع و دعوت از ایشان برای بازگشت به زندگی مشترک، در تاریخ [تاریخ ارسال اظهارنامه] با ارسال اظهارنامه رسمی به شماره [شماره اظهارنامه] از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراتب را به اطلاع ایشان رساندم، اما متأسفانه تا به امروز پاسخی دریافت نگردیده و ایشان کماکان از بازگشت به منزل مشترک و تمکین خودداری می ورزند.)
لذا، با تقدیم این دادخواست و استناد به مواد قانونی مرتبط (از جمله ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی) و دلایل و مدارک پیوست، از آن مقام محترم قضایی صدور حکم مبنی بر الزام خوانده به تمکین عام و خاص و همچنین پرداخت کلیه خسارات دادرسی را استدعا دارم.

با تشکر و احترام
[نام و نام خانوادگی شما]
امضاء:
تاریخ:

نمونه دادخواست الزام به تمکین (در مورد امتناع از تمکین خاص یا ورود به منزل تعیین شده)

این نمونه برای شرایطیه که زن منزل رو ترک نکرده، ولی از تمکین خاص خودداری می کنه، یا مثلاً مرد منزل جدیدی تعیین کرده و زن حاضر به رفتن به اون منزل نیست.

به نام خدا

دادخواست

خواهان:
نام: [نام شما]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی شما]
نام پدر: [نام پدر شما]
کد ملی: [کد ملی شما]
تاریخ تولد: [تاریخ تولد شما]
شغل: [شغل شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق محل اقامت شما، شامل شهر، خیابان، پلاک، واحد]
شماره تماس: [شماره تماس شما]

خوانده:
نام: [نام همسر شما]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی همسر شما]
نام پدر: [نام پدر همسر شما]
کد ملی: [کد ملی همسر شما]
تاریخ تولد: [تاریخ تولد همسر شما]
شغل: [شغل همسر شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق محل اقامت فعلی همسر شما]
شماره تماس: [شماره تماس همسر شما، در صورت اطلاع]

وکیل/نماینده قانونی: (در صورت وجود، اطلاعات وکیل را وارد کنید)
نام: [نام وکیل]
نام خانوادگی: [نام خانوادگی وکیل]
شماره پروانه وکالت: [شماره پروانه]
محل اقامت: [آدرس دفتر وکیل]

خواسته:
۱. الزام خوانده به تمکین عام و خاص.
۲. مطالبه کلیه خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل (در صورت وجود).

دلایل و منضمات دادخواست:
۱. کپی مصدق سند ازدواج شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج]
۲. کپی مصدق شناسنامه و کارت ملی خواهان و خوانده
۳. کپی مصدق اظهارنامه شماره [شماره اظهارنامه] مورخ [تاریخ ارسال اظهارنامه] (در صورت ارسال و مربوط به دعوت به تمکین خاص یا منزل جدید)
۴. (در صورت وجود) شهادت شهود مبنی بر عدم تمکین خاص یا امتناع از سکونت در منزل تعیین شده
۵. (در صورت وجود) اجاره نامه/سند مالکیت منزل تعیین شده توسط خواهان
۶. (در صورت وجود) هرگونه دلیل و مدرک دیگر اثبات کننده عدم تمکین

شرح دادخواست:
ریاست محترم دادگاه خانواده [نام شهرستان محل اقامت خوانده]

با سلام و احترام،
به استحضار می رساند:
اینجانب [نام و نام خانوادگی شما]، به موجب سند ازدواج رسمی و دائم شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج] صادره از دفتر ازدواج شماره [شماره دفتر ازدواج] [شهر]، همسر قانونی و شرعی خوانده محترم، خانم [نام و نام خانوادگی همسر شما] می باشم.
(یکی از حالات زیر را انتخاب و تکمیل نمایید):
الف) با وجود زندگی مشترک در منزل [آدرس منزل مشترک فعلی]، خوانده محترم از تاریخ [تاریخ شروع عدم تمکین خاص] بدون هیچ گونه عذر موجه شرعی و قانونی، از ایفای وظایف زناشویی و تمکین خاص خودداری می نماید. این در حالی است که از جانب اینجانب هیچ گونه مانع یا عسر و حرجی برای ایشان وجود ندارد.
یا
ب) با توجه به اینکه اینجانب منزل جدیدی به آدرس [آدرس کامل منزل جدید] را جهت زندگی مشترک تعیین و فراهم نموده ام، متأسفانه خوانده محترم از تاریخ [تاریخ تعیین منزل جدید یا امتناع] بدون هیچ گونه عذر موجه شرعی و قانونی، از سکونت در این منزل و ایفای وظایف زناشویی (تمکین عام) خودداری می نماید. این در حالی است که اینجانب تمام امکانات لازم را فراهم آورده و منزل مذکور متناسب با شأن ایشان می باشد.

(در صورت ارسال اظهارنامه: اینجانب جهت حل و فصل مسالمت آمیز موضوع و دعوت از ایشان برای تمکین، در تاریخ [تاریخ ارسال اظهارنامه] با ارسال اظهارنامه رسمی به شماره [شماره اظهارنامه] از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراتب را به اطلاع ایشان رساندم، اما متأسفانه تا به امروز پاسخی دریافت نگردیده و ایشان کماکان از تمکین خودداری می ورزند.)
لذا، با تقدیم این دادخواست و استناد به مواد قانونی مرتبط (از جمله ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی) و دلایل و مدارک پیوست، از آن مقام محترم قضایی صدور حکم مبنی بر الزام خوانده به تمکین عام و خاص و همچنین پرداخت کلیه خسارات دادرسی را استدعا دارم.

با تشکر و احترام
[نام و نام خانوادگی شما]
امضاء:
تاریخ:

نکته مهم در مورد نمونه دادخواست ها:
این نمونه ها فقط یک راهنما هستن. جاهای خالی رو حتماً با دقت و با اطلاعات واقعی خودتون پر کنید. اگه جایی نیاز به توضیح بیشتری هست یا شرایط شما خاصه، حتماً اونا رو توی بخش شرح دادخواست اضافه کنید. همچنین، اگر قصد دارید فایل های Word یا PDF این نمونه ها رو در وبسایت قرار بدید، میتونید اینجا به وجود لینک های دانلود اشاره کنید تا کاربر بتونه به راحتی اون ها رو دانلود کنه.

نکات حقوقی که باید بدونی و دفاعیات احتمالی

پیگیری پرونده های حقوقی توی خانواده، یه جاده پرپیچ و خمه که اگه نکاتش رو ندونی، ممکنه سر از ناکجاآباد دربیاری. توی پرونده الزام به تمکین هم یه سری نکات و ریزه کاری های حقوقی هست که هم مرد و هم زن باید بهشون آگاه باشن. بیایید با هم این نکات رو مرور کنیم.

دادگاه صالح کجاست؟

یکی از اولین سوالات اینه که این دادخواست رو باید کجا ببرم؟ یعنی کدوم دادگاه صلاحیت رسیدگی بهش رو داره؟ طبق قانون، دعوای الزام به تمکین باید توی دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (یعنی جایی که همسرتون الان زندگی می کنه) مطرح بشه. حتی اگه همسرتون منزل مشترک رو ترک کرده باشه، شما باید دادخواست رو به دادگاه خانواده شهری که همسرتون الان توش ساکنه (حتی اگه خونه پدریش باشه) بدید. اینجا ملاک، اقامتگاه واقعی زن هست، نه لزوماً آخرین آدرس مشترکتون.

زن در چه شرایطی میتونه تمکین نکنه؟ (موارد موجه عدم تمکین)

همونطور که گفتیم، اگه زن بدون عذر موجه تمکین نکنه، ناشزه محسوب میشه. اما اینجا کلمه موجه خیلی مهمه! یعنی زن توی یه سری شرایط می تونه تمکین نکنه و این عدم تمکین، کاملاً قانونی و مشروع باشه. در این صورت، دیگه ناشزه محسوب نمیشه و حق نفقه هم ازش ساقط نمیشه. اگه شما مرد هستید، باید بدونید که این موارد دفاعیه زن رو بی اثر کنید و اگه زن هستید، باید بدونید از این حقوق چطور دفاع کنید. این موارد شامل:

• بیم از ضرر جانی، مالی یا حیثیتی (ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی): اگه زن بتونه توی دادگاه ثابت کنه که زندگی در منزل مشترک یا ادامه زندگی با شوهر، براش خطر جانی (مثلاً کتک کاری و آزار فیزیکی)، مالی (مثلاً تباه شدن اموالش توسط شوهر) یا حیثیتی (مثلاً سوء شهرت شوهر یا رفتارهای غیراخلاقی) داره، می تونه از تمکین خودداری کنه. در این صورت، نه تنها ناشزه نیست، بلکه حتی می تونه درخواست مسکن جداگانه و دریافت نفقه رو هم داشته باشه.
• عدم تامین نفقه از سوی مرد: اگه مرد نفقه زن رو پرداخت نکنه، زن می تونه تا زمانی که نفقه پرداخت نشده، از تمکین خاص خودداری کنه. این حق رو حق حبس میگن.
• اجازه تعیین منزل به زوجه در عقدنامه یا سند رسمی: اگه توی عقدنامه یا یک سند رسمی دیگه، حق تعیین منزل به زن داده شده باشه، زن می تونه منزل خودش رو انتخاب کنه و اگه مرد اونو به منزل دیگه دعوت کنه، زن الزامی به تمکین نداره.
• بیماری زوجه: بیماری هایی که زن رو از تمکین معذور می کنه، مثل بیماری های عفونی یا بیماری هایی که پزشک تأیید کنه مانع تمکین هستن.
• سفر حج واجب یا ایام عده طلاق: در این ایام هم زن معذور هست و نیازی به تمکین نداره.
• سوء معاشرت مرد و عسر و حرج زن: اگه مرد با همسرش بدرفتاری کنه، آزارش بده، اعتیاد داشته باشه یا شرایطی رو ایجاد کنه که ادامه زندگی برای زن سخت و غیرقابل تحمل (عسر و حرج) باشه، زن می تونه از تمکین خودداری کنه و حتی حق طلاق رو هم داشته باشه.

نقش وکیل: چقدر لازمه؟

صادقانه بگم، دعاوی خانوادگی، به خصوص موضوع تمکین، خیلی پیچیده و حساسه. هرچند که سعی کردم همه چیز رو به زبان ساده توضیح بدم، اما قوانین جزئیات زیادی دارن و هر پرونده ای شرایط خاص خودش رو داره. مشاوره و حضور یک وکیل متخصص خانواده می تونه کمک بزرگی باشه. وکیل:

• بهتون کمک می کنه تا مدارک رو درست جمع آوری کنید.
• دادخواست رو به بهترین شکل تنظیم می کنه.
• در جلسات دادگاه از حقوق شما دفاع می کنه.
• بهترین راهکارها رو با توجه به شرایط خاص پرونده شما ارائه میده.
• از اشتباهات حقوقی که ممکنه به ضررتون تموم بشه، جلوگیری می کنه.

پس حتی اگه نمی تونید وکیل بگیرید، حداقل قبل از هر اقدامی، یه مشاوره حقوقی با یه وکیل متخصص داشته باشید. این مشاوره می تونه راهنمای خوبی براتون باشه.

آیا حکم تمکین واقعا اجرا میشه؟ (جنبه اعلامی حکم)

اینجا یه نکته خیلی مهم وجود داره: حکم الزام به تمکین، جنبه اعلامی داره، نه اجرایی. یعنی چی؟ یعنی دادگاه نمی تونه با نیروی انتظامی یا مأمور، زن رو به زور به خونه شوهر برگردونه. حکم تمکین فقط وضعیت حقوقی زن رو اعلام می کنه که آیا اون ناشزه هست یا نه. اگه حکم به نفع مرد صادر بشه و زن باز هم تمکین نکنه، مرد می تونه از همون حقوقی که بالاتر گفتیم (مثل قطع نفقه یا اجازه ازدواج مجدد) استفاده کنه. پس انتظار نداشته باشید که با حکم تمکین، زن رو به زور به خونه برگردونن، چون چنین چیزی در قوانین ما وجود نداره.

اگه به رای دادگاه اعتراض داری…

مثل هر رأی دادگاه دیگه، رأی صادره در مورد الزام به تمکین هم قابل اعتراضه. یعنی اگه هر کدوم از طرفین (چه خواهان و چه خوانده) به رأی دادگاه بدوی اعتراض داشته باشن، می تونن درخواست تجدید نظر بدن. این درخواست باید توی مهلت قانونی (معمولاً ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی) به دادگاه تجدید نظر استان ارائه بشه. اگه بعد از تجدید نظر هم هنوز قانع نشدید و شرایط خاصی وجود داشت، ممکنه بتونید درخواست فرجام خواهی توی دیوان عالی کشور رو هم مطرح کنید. اما این مرحله آخر و برای موارد خیلی خاص هست.

قوانین مهمی که درباره تمکین باید بدونی

توی نظام حقوقی ما، قانون مدنی و قانون حمایت خانواده، پایه های اصلی مسائل مربوط به ازدواج و طلاق و تمکین هستن. برای اینکه دید کامل تری نسبت به موضوع داشته باشید، بد نیست نگاهی به مواد قانونی مهم مربوط به تمکین بندازیم و ببینیم قانونگذار دقیقاً چی گفته:

• ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی: «همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود.»

  این ماده پایه و اساس حقوق و تکالیف زوجین رو مشخص می کنه. یعنی با جاری شدن عقد، شما زن و شوهر هستید و حقوق و وظایف مشخصی دارید.

• ماده ۱۱۰۳ قانون مدنی: «زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگرند.»

  یعنی هر دو طرف باید با هم خوش رفتاری داشته باشن و زندگی رو برای هم شیرین کنن.

• ماده ۱۱۰۴ قانون مدنی: «زوجین باید در تشیید مبانی خانواده و تربیت اولاد خود به یکدیگر معاضدت نمایند.»

  این ماده روی همکاری و کمک متقابل زن و شوهر برای ساختن خانواده و تربیت فرزندان تأکید داره.

• ماده ۱۱۰۵ قانون مدنی: «در روابط زوجین ریاست خانواده از خصائص شوهر است.»

  این ماده به صراحت میگه که ریاست خانواده با مرد هست. همین ماده پایه و اساس وظیفه تمکین زن رو تشکیل میده.

• ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی: «در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است.»

  این ماده، وظیفه پرداخت نفقه رو به عهده مرد میذاره، اما این وظیفه مشروط به تمکین زن هست.

• ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی: «هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.»

  این مهم ترین ماده در بحث تمکین هست که میگه اگه زن بدون دلیل موجه تمکین نکنه، نفقه بهش تعلق نمی گیره.

• ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی: «زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.»

  این ماده هم از جمله مواد مهم در تمکین عام هست و نشون میده که انتخاب محل سکونت اصلی ترین وظیفه مرد و پذیرش اون وظیفه زن هست، مگر اینکه حق انتخاب منزل به زن داده شده باشه.

• ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی: «اگر بودن زن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد، زن می تواند مسکن علیحده اختیار کند و در صورت ثبوت مظنه ضرر مزبور محکمه حکم بازگشت به منزل شوهر نخواهد داد و مادام که زن در بازگشتن به منزل مزبور معذور است نفقه به او تعلق خواهد گرفت.»

  این ماده یک استثنای بسیار مهم بر اصل تمکین هست و مواردی که زن می تونه بدون اینکه ناشزه محسوب بشه، از تمکین خودداری کنه رو مشخص می کنه.

• ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده: «هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم می شود. تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و درصورت گذشت وی از شکایت در هر زمان تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می شود.»

  این ماده نشون میده که ترک انفاق توسط مرد، جرم کیفری محسوب میشه. اما نکته مهم اینه که در صورت تمکین او. یعنی اگه زن تمکین نکنه، مرد مسئولیتی در قبال نفقه نداره و این ماده شاملش نمیشه. تبصره این ماده هم شامل عدم تمکین موجه زن هست.

حرف آخر و یه توصیه دوستانه

رسیدیم به انتهای این راهنمای جامع. امیدوارم با خوندن این مطالب، یه دید کامل و روشنی نسبت به نمونه متن دادخواست الزام به تمکین، مراحلش، فواید و چالش هاش پیدا کرده باشید. همونطور که بارها تأکید کردم، مسائل حقوقی خانواده، به خصوص وقتی پای عواطف و زندگی مشترک در میونه، خیلی پیچیده و حساس میشن. هر قدمی که برمی دارید، می تونه تأثیر زیادی روی آینده شما و حتی فرزندانتون داشته باشه.

پس، لطفاً، بدون مشورت با یه متخصص، تصمیم جدی نگیرید. وکیل خانواده مثل یه راهنما توی این مسیر تاریک می مونه که میتونه چراغ راهتون باشه و از افتادن توی چاه ها جلوگیری کنه. حتی اگه قصد ندارید وکیل بگیرید، حداقل قبل از اینکه دست به کار بشید و دادخواستی رو تنظیم کنید، یه جلسه مشاوره با یه وکیل داشته باشید و تمام جزئیات پرونده تون رو براش تعریف کنید. گاهی یه مشاوره کوتاه می تونه جلوی کلی ضرر و دردسر رو بگیره و راه درست رو بهتون نشون بده.

زندگی مشترک، ارزشمندترین سرمایه هر آدمیه. امیدوارم با آگاهی و قدم های درست، بتونید بهترین تصمیم ها رو برای آینده خودتون بگیرید. اگه سوالی دارید یا نکته ای توی ذهنتون مونده، حتماً با یه متخصص حقوقی در میون بذارید. هیچ وقت برای دونستن و یاد گرفتن، دیر نیست.