ماین اتریوم تا چه زمانی ادامه دارد

اگه شما هم دنبال این هستید که بدونید ماین اتریوم تا چه زمانی ادامه دارد و آیا اصلاً هنوز میشه اتریوم استخراج کرد یا نه، باید بگم که فرآیند استخراج یا همون ماینینگ اتریوم دیگه رسماً به پایان رسیده! بله، این اتفاق مهم در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ (۲۴ شهریور ۱۴۰۱) با یه آپگرید بزرگ به اسم «مرج» (The Merge) افتاد. دیگه خبری از ریگ های ماینینگ پر سر و صدا و پرمصرف نیست و شبکه اتریوم به کل روش تأیید تراکنش هاش رو عوض کرده. حالا به جای ماینرها، این «استیک کننده ها» هستن که چرخ شبکه رو می چرخونن و امنیتش رو تضمین می کنن.

«مرج» یکی از بزرگترین و مهمترین اتفاقات تو دنیای کریپتوکارنسی بود که خیلی ها منتظرش بودن. این تغییر فقط یه آپدیت ساده نبود، یه انقلاب تو هسته اتریوم بود که از الگوریتم «اثبات کار» (Proof of Work یا PoW) به «اثبات سهام» (Proof of Stake یا PoS) مهاجرت کرد. این تغییر نه تنها مصرف انرژی شبکه رو به طرز چشمگیری کاهش داد، بلکه راه رو برای آینده ای مقیاس پذیرتر، امن تر و البته غیرمتمرکزتر هموار کرد. اگه شما هم یه ماینر سابق هستید که ریگ ماینینگتون الان تو انباره، یا یه سرمایه گذار که می خواید بدونید این تغییر چه تاثیری روی اتریوم شما داره، یا حتی اگه فقط کنجکاوید که این همه تغییر تو دنیای اتریوم یعنی چی، این مقاله دقیقاً برای شماست. بیاین با هم قدم به قدم بررسی کنیم که چی شد و الان اوضاع از چه قراره.

پایان استخراج اتریوم: «مرج» (The Merge) چه غوغایی به پا کرد؟

راستش رو بخواین، وقتی می گیم پایان استخراج اتریوم، منظورمون اینه که دیگه اون روش قدیمی ماینینگ با کارت گرافیک و مصرف برق بالا تموم شد. این اتفاق خیلی مهمی بود و کلی سر و صدا تو دنیای کریپتو به پا کرد. خیلی ها فکر می کردن اتریوم همون جا متوقف میشه یا دیگه به درد نمی خوره، اما قضیه این نبود.

تاریخ دقیق و ماجرای مهمش

ماجرا برمی گرده به تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ (۲۴ شهریور ۱۴۰۱). این روزیه که پروژه «مرج» رسماً اجرا شد و شبکه اتریوم یه نفس راحت کشید. قبل از این تاریخ، اتریوم مثل بیت کوین از الگوریتم اثبات کار (PoW) استفاده می کرد. ماینرها با دستگاه های قوی خودشون یه عالمه محاسبات پیچیده انجام می دادن تا بتونن تراکنش ها رو تایید کنن و بلاک های جدید رو به بلاک چین اضافه کنن. اونی که زودتر جواب رو پیدا می کرد، پاداش می گرفت.

اما «مرج» چی بود؟ «مرج» اسم فرآیندی بود که طی اون، زنجیره اصلی اتریوم که تا اون موقع با اثبات کار کار می کرد، با یه زنجیره دیگه به اسم «بیکن چین» (Beacon Chain) که از سال ۲۰۲۰ با اثبات سهام کار می کرد، ادغام شد. یعنی این دوتا زنجیره که موازی هم جلو می رفتن، حالا یکی شدن و بیکن چین، کنترل کل شبکه رو به دست گرفت. این یعنی اتریوم از حالت انرژی بر به یه حالت کارآمدتر منتقل شد.

اثبات کار (PoW) چی بود و اثبات سهام (PoS) از کجا اومد؟

اگه بخوایم ساده بگیم، تو مدل اثبات کار (PoW)، ماینرها باید برای پیدا کردن یه عدد خاص با هم رقابت می کردن. هر کی اول پیدا می کرد، می تونست بلاک بعدی رو بسازه و پاداش بگیره. این کار نیاز به توان پردازشی و مصرف برق خیلی زیادی داشت. تصور کنید یه عالمه کامپیوتر که ۲۴ ساعته دارن کار می کنن و برق مصرف می کنن!

اما تو مدل اثبات سهام (PoS) داستان فرق می کنه. اینجا دیگه نیازی به ماینینگ و رقابت سر پیدا کردن عدد نیست. به جای اون، یه سری از کاربران میان و مقداری از اتریوم خودشون رو (معمولاً ۳۲ واحد اتریوم) تو شبکه قفل می کنن یا «استیک» می کنن. به این افراد میگن «اعتبارسنج» (Validator). شبکه به صورت تصادفی یکی از این اعتبارسنج ها رو انتخاب می کنه که بلاک بعدی رو بسازه و تراکنش ها رو تایید کنه. اگه اعتبارسنج کارش رو درست انجام بده، پاداش می گیره، و اگه بخواد تقلب کنه یا کارش رو درست انجام نده، قسمتی از اتریوم استیک شده اش رو از دست میده. این مکانیزم باعث میشه که شبکه هم امن بمونه و هم بهینه.

چرا اتریوم این تغییر بزرگ رو داد؟

این تغییر یه شبه اتفاق نیفتاد. سال ها بحث و برنامه ریزی پشتش بود. دلایل اصلی این مهاجرت بزرگ اتریوم به اثبات سهام (PoS) اینا بودن:

• کاهش مصرف انرژی: این بزرگترین و مهمترین دلیل بود. اتریوم با PoW مصرف انرژی وحشتناکی داشت که حتی از مصرف برق بعضی کشورها هم بیشتر بود. با PoS، مصرف انرژی اتریوم بیش از ۹۹ درصد کم شد! این یه خبر عالی برای محیط زیست و البته برای اعتبار اتریوم به عنوان یه شبکه پایدارتره.
• افزایش مقیاس پذیری: PoW در مقایسه با PoS، سرعت کمتری تو پردازش تراکنش ها داشت. با PoS، اتریوم می تونه راه رو برای آپگریدهای آینده مثل «شاردینگ» (Sharding) باز کنه که مقیاس پذیری شبکه رو به شکل چشمگیری افزایش میده و هزاران تراکنش در ثانیه رو امکان پذیر می کنه.
• افزایش امنیت: با اینکه PoW هم امن بود، اما PoS می تونه مقاومت بیشتری در برابر حملاتی مثل حمله ۵۱ درصدی (که یک شخص یا گروه کنترل بیش از نیمی از قدرت شبکه را به دست بگیرد) ایجاد کنه، چون کنترل بخش زیادی از استیک شده ها خیلی گرون و سخته.
• تمرکززدایی بیشتر: تو PoW، ماینرهای بزرگ با سرمایه های عظیم می تونستن قدرت زیادی رو تو شبکه جمع کنن. اما تو PoS، با گزینه های استیکینگ جمعی و امکان مشارکت حتی با مقدار کم اتریوم، افراد بیشتری می تونن تو امنیت شبکه مشارکت کنن و این باعث میشه شبکه غیرمتمرکزتر بمونه.

«مرج» نقطه عطفی بود که اتریوم را از یک غول پرمصرف انرژی به یک رهبر پایدار در صنعت بلاک چین تبدیل کرد. این تغییر نه تنها نشان داد که تکنولوژی بلاک چین قابلیت سازگاری دارد، بلکه راه را برای نوآوری های بیشتر در آینده هموار ساخت.

اتریوم چطور هنوز تولید میشه؟ همه چیز درباره استیکینگ

شاید براتون سوال باشه که اگه ماینینگ تموم شده، پس اتریوم های جدید چطور به وجود میان؟ نگران نباشید، تولید اتریوم متوقف نشده، فقط روشش عوض شده. حالا همه چیز درباره استیکینگ هست. استیکینگ یه جورایی شبیه سپرده گذاری بانکیه، با این تفاوت که اینجا پولتون رو به بانک نمی دید، بلکه به شبکه اتریوم می سپارید تا تو تأیید تراکنش ها و امنیت شبکه نقش داشته باشید.

استیکینگ (Staking) یعنی چی؟

وقتی می گیم «استیکینگ»، یعنی شما مقدار مشخصی از ارز دیجیتال اتریوم خودتون رو تو یه کیف پول یا پلتفرم خاصی قفل می کنید. با این کار، شما عملاً به شبکه اتریوم کمک می کنید که تراکنش ها رو تأیید کنه، بلاک های جدید بسازه و امنیت خودش رو حفظ کنه. در ازای این کمک، شبکه هم به شما پاداش میده. این پاداش همون اتریوم های جدیدی هستن که تولید میشن.

اعتبارسنج ها (Validators): رفقای جدید شبکه

تو سیستم جدید اثبات سهام، دیگه ماینر نداریم، بلکه «اعتبارسنج» (Validator) داریم. اعتبارسنج ها همونایی هستن که اتریوم خودشون رو استیک کردن. وظیفه اصلی اونا اینه که تراکنش هایی که تو شبکه اتفاق می افتن رو بررسی کنن، مطمئن بشن که همه چیز درسته و بعد این تراکنش ها رو تو بلاک های جدید قرار بدن. اگه کارشون رو خوب انجام بدن، پاداش می گیرن. اگه هم خطایی بکنن یا از قوانین شبکه سرپیچی کنن، از اتریوم استیک شده شون کم میشه که بهش میگن «اسلشینگ» (Slashing). این مکانیزم باعث میشه همه اعتبارسنج ها انگیزه داشته باشن که درست کار کنن.

چطور استیک کنیم و چقدر پاداش بگیریم؟

اگه دلتون می خواد یه اعتبارسنج بشید و پاداش استیکینگ بگیرید، دو تا راه دارید:

1. راه اندازی نود شخصی: برای این کار شما باید حداقل ۳۲ واحد اتریوم داشته باشید و اون رو استیک کنید. بعدش باید یه نود (گره) اعتبارسنجی راه اندازی کنید که نیاز به دانش فنی و اتصال ۲۴ ساعته به اینترنت داره. پاداش ها هم بسته به تعداد اعتبارسنج ها و حجم فعالیت شبکه متفاوته.
2. استیکینگ جمعی (Pooled Staking) یا لیکوئید استیکینگ (Liquid Staking): اگه ۳۲ اتریوم ندارید یا نمی خواید درگیر مسائل فنی بشید، می تونید از پلتفرم های استیکینگ جمعی یا لیکوئید استیکینگ استفاده کنید. تو این روش ها، اتریوم شما با اتریوم بقیه جمع میشه و اونا با هم یه نود رو اداره می کنن. پلتفرم هایی مثل لیدو (Lido)، راکت پول (Rocket Pool) یا حتی بعضی از صرافی های بزرگ ارز دیجیتال این سرویس رو ارائه میدن. خوبی این روش اینه که با هر مقداری اتریوم (حتی کمتر از ۳۲ واحد) می تونید تو استیکینگ شرکت کنید و پاداش بگیرید.

این رو هم یادتون باشه که پاداش استیکینگ از پاداش ماینینگ تو دوران PoW کمتره، اما از اونجایی که مصرف انرژی و هزینه اولیه کمتری داره (نیاز به خرید ریگ ماینینگ نیست)، می تونه همچنان برای سرمایه گذارها جذاب باشه.

سرنوشت ماینرهای اتریوم: مهاجرت، انطباق یا کناره گیری؟

خب، اگه ماینینگ اتریوم تموم شده، پس اون همه ماینر و اون همه ریگ و کارت گرافیک چی شدن؟ این سؤالیه که خیلی از ماینرهای سابق اتریوم دارن. آینده ماینرهای اتریوم بعد از مرج واقعاً یه چالش بزرگ بود و خیلی ها رو حسابی به دردسر انداخت.

سرنوشت ریگ های ماینینگ و بازار کارت گرافیک

بیاین از همین اولش رُک باشیم؛ ریگ های ماینینگ اتریوم بعد از مرج، عملاً دیگه کارایی اصلی خودشون رو از دست دادن. اونایی که فقط برای استخراج اتریوم سرمایه گذاری کرده بودن، یه جورایی تو باتلاق افتادن. بعضیاشون تصمیم گرفتن ریگ هاشون رو بفروشن که همین باعث شد بازار کارت گرافیک حسابی به هم بریزه.

تصور کنید میلیاردها دلار سرمایه گذاری تو کارت گرافیک، یهو بدون بازار هدف می مونه. قیمت کارت گرافیک های دسته دوم سقوط کرد و شرکت های تولیدکننده هم ضررهای بزرگی رو تجربه کردن. دیگه کسی برای ماین اتریوم کارت گرافیک نمی خرید و همین موضوع باعث شد که بازار دست دوم پر از کارت های ارزان قیمت بشه. این اتفاق، شوک بزرگی به بازار سخت افزار بود.

ماینرهای قدیمی اتریوم به کجا رفتن؟

بعد از اینکه ماینرهای اتریوم کجا رفتند، چند سناریو پیش اومد:

• مهاجرت به اتریوم کلاسیک (ETC): یکی از اولین مقاصد ماینرها، اتریوم کلاسیک (Ethereum Classic) بود. ETC در واقع همون نسخه اصلی اتریوم بود که بعد از هک DAO در سال ۲۰۱۶ از شبکه اصلی جدا شد و به الگوریتم اثبات کار خودش وفادار موند. وقتی مرج اتفاق افتاد، هش ریت اتریوم کلاسیک یه جهش بزرگ رو تجربه کرد، چون ماینرهای اتریوم به اونجا سرازیر شدن. البته این موج همیشه پایدار نبود و بعد از یه مدت، خیلی ها بازم شبکه های دیگه رو امتحان کردن.
• ایجاد هاردفورک های جدید (مثل EthereumPoW – ETHW): بعضی از ماینرها که نمی خواستن قید اثبات کار رو بزنن، تصمیم گرفتن خودشون یه شبکه جدید رو از اتریوم فورک کنن و با PoW ادامه بدن. مهمترین نمونه اش EthereumPoW یا همون ETHW بود. این توکن با اینکه توسط بعضی صرافی ها لیست شد، اما نتونست موفقیت پایداری به دست بیاره و قیمت و هش ریتش به مرور افت کرد. این نشون میده که جامعه و توسعه دهندگان به سمت اثبات سهام حرکت کرده بودن و فورک های اثبات کار، هرچند تلاش هایی برای نجات ماینینگ بودن، اما نتونستن جای اتریوم اصلی رو بگیرن.
• استخراج سایر ارزهای دیجیتال PoW: خیلی از ماینرها هم به سمت استخراج ارزهای دیجیتال دیگه مثل RavenCoin (RVN)، Flux (FLUX)، Ergo (ERG) و… رفتن. این ارزها هنوز از الگوریتم اثبات کار استفاده می کنن و برای ماینرها فرصت های جدیدی ایجاد کردن. البته این مهاجرت باعث افزایش سختی شبکه و کاهش سودآوری تو این شبکه ها هم شد.
• فروش تجهیزات و خروج از صنعت: بعضی از ماینرها هم دیدن که دیگه به صرفه نیست و ترجیح دادن تجهیزاتشون رو بفروشن و از این صنعت خداحافظی کنن.
• تبدیل شدن به استیک کننده: تعداد کمی از ماینرهای بزرگ که اتریوم کافی داشتن، تصمیم گرفتن خودشون رو با سیستم جدید وفق بدن و به جای ماینر، تبدیل به اعتبارسنج (استیک کننده) بشن.

در کل، پایان استخراج اتریوم یه دگرگونی بزرگ برای جامعه ماینرها بود. بعضیا راه جدیدی پیدا کردن، بعضیا با ضرر کنار کشیدن و بعضیا هم سعی کردن با فورک های جدید، روزهای طلایی ماینینگ رو زنده نگه دارن که البته موفقیت پایداری نداشت.

عرضه اتریوم: آیا ETH سقفی برای تولید دارد؟

حالا که فهمیدیم اتریوم چطور تولید میشه، سوال مهم اینه که آیا عرضه اتریوم محدود است؟ یعنی اتریوم هم مثل بیت کوین یه سقف عرضه مشخص داره و یه روزی تموم میشه؟ راستش رو بخواین، جواب این سؤال هم مثل خیلی چیزای دیگه تو دنیای کریپتو کمی پیچیده ست. ولی خب، اگه بخوایم ساده بگیم، اتریوم برخلاف بیت کوین، سقف عرضه «ثابت» نداره.

اتریوم محدود نیست، اما…

برخلاف بیت کوین که فقط ۲۱ میلیون واحد ازش وجود خواهد داشت، اتریوم سقف عرضه مشخص و از پیش تعیین شده ای نداره. این یعنی از نظر تئوری، تولید اتریوم می تونه تا همیشه ادامه پیدا کنه. قبلاً تو دوران اثبات کار، ماینرها پاداش می گرفتن و اتریوم جدید تولید می شد. حالا هم تو دوران اثبات سهام، اعتبارسنج ها پاداش می گیرن و اتریوم های جدید تولید میشن و به گردش در میان.

شاید این قضیه به گوشتون عجیب بیاد و فکر کنید پس اتریوم تورمیه و ارزشش میاد پایین. اما اینجا مکانیزم جالبی وارد عمل میشه که تا حد زیادی این نگرانی رو برطرف می کنه: توکن سوزی.

توکن سوزی (Token Burning) چطور عرضه رو کنترل می کنه؟

سال ها پیش، جامعه اتریوم هم نگران این بود که عرضه نامحدود ممکنه در بلندمدت روی قیمت و ارزش اتریوم تأثیر منفی بذاره. به همین خاطر، یه آپگرید مهم به اسم «آپگرید لندن» (London Upgrade) و یه تغییر اساسی به نام EIP-1559 معرفی شد. این تغییر یه مکانیزم توکن سوزی اتریوم (EIP-1559) رو به شبکه اضافه کرد.

حالا این توکن سوزی چطور کار می کنه؟ هر بار که شما یه تراکنش تو شبکه اتریوم انجام میدید، باید یه کارمزد پرداخت کنید (که بهش Gas Fee میگن). قبل از EIP-1559، این کارمزد کلاً به ماینرها می رسید. اما بعد از اون، یه بخش از این کارمزد (که بهش Base Fee میگن) برای همیشه سوزونده میشه! یعنی چی؟ یعنی از بین میره و دیگه به چرخه عرضه برنمی گرده.

این مکانیزم توکن سوزی باعث میشه که اگه فعالیت تو شبکه اتریوم زیاد باشه و تراکنش های زیادی انجام بشه، مقدار زیادی اتریوم هم سوزونده بشه. حتی ممکنه مقدار اتریومی که سوزونده میشه، از مقدار اتریومی که به عنوان پاداش استیکینگ تولید میشه، بیشتر باشه. تو این حالت، اتریوم تبدیل به یک «دارایی ضد تورمی» (Deflationary Asset) میشه، یعنی عرضه کلیش کم میشه. اما اگه فعالیت شبکه کم باشه، ممکنه عرضه اتریوم کمی افزایش پیدا کنه و بهش میگن «تورم زا». در کل، این مکانیزم به کنترل عرضه و مدیریت تورم کمک خیلی زیادی می کنه و اتریوم رو به یه دارایی ارزشمندتر تبدیل می کنه.

خلاصه که عرضه اتریوم نامحدوده، اما با مکانیزم هوشمندانه توکن سوزی، جلوی تورم بیش از حد گرفته میشه و در بعضی مواقع، حتی عرضه کاهش هم پیدا می کنه. این یکی از دلایل اصلیه که خیلی ها معتقدن اتریوم در بلندمدت همچنان می تونه رشد کنه و ارزش خودشو حفظ کنه.

یک مرور تاریخی بر اتریوم: از آغاز تا «مرج»

خب، تا اینجا درباره وضعیت فعلی اتریوم و پایان ماینینگش صحبت کردیم. اما برای اینکه بهتر متوجه بشیم معرفی کامل اتریوم چیه و این تغییرات از کجا اومدن، بد نیست یه نگاهی هم به گذشته این غول دنیای بلاک چین بندازیم. اتریوم یه شبه به اینجا نرسیده و پشت سرش یه مسیر طولانی و پرفراز و نشیب داره.

تولد اتریوم و خالقش ویتالیک بوترین

داستان اتریوم از سال ۲۰۱۳ شروع میشه، وقتی یه نابغه جوون به اسم ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin) که اون موقع فقط ۱۹ سال داشت، ایده ساخت یه بلاک چین رو مطرح کرد که فقط برای ارز دیجیتال نباشه، بلکه یه پلتفرم باشه برای ساخت برنامه های غیرمتمرکز (DApps) و قراردادهای هوشمند (Smart Contracts). ویتالیک که خودش از طرفدارهای بیت کوین بود، متوجه شد که بیت کوین یه محدودیت های زیادی داره و نمیشه روش هر کاری رو انجام داد. برای همین، تصمیم گرفت یه بلاک چین جدید بسازه که انعطاف پذیرتر باشه.

بعد از انتشار وایت پیپر (Whitepaper) اتریوم در سال ۲۰۱۳ و جمع آوری سرمایه اولیه از طریق پیش فروش توکن های ETH در سال ۲۰۱۴، بلاخره در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵، شبکه اصلی اتریوم با اسم «فرانتیر» (Frontier) راه اندازی شد. از همون ابتدا، ماینینگ اتریوم هم شروع شد و میلیون ها نفر در سراسر دنیا شروع به استخراج این ارز دیجیتال کردن.

لحظات مهم در مسیر اتریوم تا مرج

مسیر اتریوم پر از آپگریدها و فورک های مهم بوده که هر کدوم نقش مهمی تو توسعه و رسیدن به وضعیت کنونیش داشتن. بیاین به چندتا از مهمتریناشون نگاهی بندازیم:

• ۲۰۱۳: انتشار وایت پیپر (Whitepaper): ویتالیک بوترین ایده اولیه اتریوم رو در این سند تشریح کرد.
• ۲۰۱۴: فروش رمز ارز اتر: توکن های ETH برای اولین بار پیش فروش شدن تا سرمایه اولیه پروژه تأمین بشه.
• ۲۰۱۵: فرانتیر (Frontier): شبکه اصلی اتریوم رسماً با الگوریتم اثبات کار (PoW) راه اندازی شد و ماینینگ آغاز شد.
• ۲۰۱۶: هومستد (Homestead): اولین هاردفورک بزرگ شبکه که باعث بهبود پایداری و عملکرد اتریوم شد.
• ۲۰۱۶: فورک DAO: بعد از یه هک بزرگ تو پروژه DAO، شبکه اتریوم به دو شاخه تقسیم شد: اتریوم اصلی (که هک رو برگردوند) و اتریوم کلاسیک (ETC) که به تاریخچه اصلی وفادار موند. این نقطه شروع جدا شدن ETC از ETH بود.
• ۲۰۱۷: بیزانس (Byzantium): این فورک پاداش ماینینگ رو از ۵ به ۳ ETH کاهش داد و بمب سختی (افزایش تدریجی سختی ماینینگ برای تشویق به مهاجرت به PoS) رو به تعویق انداخت.
• ۲۰۱۹: قسطنطنیه (Constantinople) و استانبول (Istanbul): این آپگریدها عملکرد شبکه رو بهتر کردن و زمینه رو برای انتقال به اثبات سهام آماده کردن.
• ۲۰۲۰: آغاز بیکن چین (Beacon Chain): این زنجیره موازی با شبکه اصلی اتریوم راه اندازی شد و با الگوریتم اثبات سهام (PoS) کار می کرد. بیکن چین، در واقع زیربنای اصلی برای «مرج» بود و قبل از ادغام کامل، برای تست و آمادگی استفاده می شد. این فاز ۰ آپگرید اتریوم ۲.۰ بود.
• ۲۰۲۱: برلین (Berlin): این آپگرید هزینه های گس (کارمزد تراکنش ها) رو برای بعضی عملیات ها بهینه کرد.
• ۲۰۲۱: لندن (London) و EIP-1559: این یکی از مهمترین آپگریدها بود. EIP-1559 معرفی شد که باعث شد بخشی از کارمزد تراکنش ها به جای اینکه به ماینرها برسه، سوزونده بشه. این نقطه شروع توکن سوزی اتریوم بود و شبکه رو به یک دارایی ضد تورمی نزدیک کرد.
• ۲۰۲۲: «مرج» (The Merge): لحظه تاریخی! شبکه اصلی اتریوم با بیکن چین ادغام شد و رسماً از اثبات کار به اثبات سهام منتقل شد. این همون لحظه ای بود که ماین اتریوم تا چه زمانی ادامه دارد، پاسخ گرفت: دیگه ادامه ندارد!
• ۲۰۲۳: شانگهای/کاپلا (Shanghai/Capella – Shapella): بعد از «مرج»، اتریوم هایی که استیک شده بودن، قابل برداشت نبودن. این آپگرید باعث شد که اعتبارسنج ها بتونن ETHهای استیک شده خودشون رو برداشت کنن و چرخه اثبات سهام رو کامل کنه.

این تاریخچه نشون میده که اتریوم چقدر تلاش کرده تا به یه شبکه پایدارتر، کارآمدتر و مقیاس پذیرتر تبدیل بشه. مسیری که از یه ایده شروع شد و به یکی از بزرگترین بلاک چین های دنیا تبدیل شد.

نتیجه گیری

خب، همونطور که با هم دیدیم، به سوال ماین اتریوم تا چه زمانی ادامه دارد باید یه جواب قاطع بدیم: ماینینگ اتریوم دیگه ادامه نداره و از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲ به تاریخ پیوسته. این اتفاق با آپگرید مهم «مرج» رخ داد و اتریوم رسماً از الگوریتم اثبات کار (PoW) به اثبات سهام (PoS) مهاجرت کرد. این تغییر نه تنها مصرف انرژی شبکه رو به طرز باورنکردنی ای کاهش داد و اون رو دوست دار محیط زیست تر کرد، بلکه راه رو برای مقیاس پذیری بیشتر، امنیت بالاتر و تمرکززدایی بهتر در آینده هموار ساخت.

الان دیگه ماینرها جایی تو شبکه اتریوم ندارن و جاشون رو به «استیک کننده ها» یا همون «اعتبارسنج ها» دادن که با قفل کردن اتریوم خودشون، به تأیید تراکنش ها و امنیت شبکه کمک می کنن و پاداش می گیرن. ماینرهای سابق هم یا به شبکه های اثبات کار دیگه مهاجرت کردن (مثل اتریوم کلاسیک و سایر ارزها) یا تجهیزاتشون رو فروختن. حتی اگه عرضه اتریوم سقف محدودی مثل بیت کوین نداره، مکانیزم هوشمندانه توکن سوزی که از آپگرید لندن شروع شد، باعث میشه بخش بزرگی از کارمزد تراکنش ها سوزونده بشه و عرضه اتریوم به خوبی کنترل بشه، و حتی گاهی اوقات به یک دارایی ضد تورمی تبدیل بشه.

این تغییرات بزرگ، اتریوم رو به یه شبکه قدرتمندتر و آماده تر برای آینده تبدیل کرده و درک این تحولات برای هر کسی که تو دنیای کریپتو فعالیت می کنه یا سرمایه گذاری داره، ضروریه. اتریوم همچنان به تکامل خودش ادامه میده و باید دید در آینده چه نوآوری های دیگه ای رو به دنیای بلاک چین معرفی می کنه.