مرد چگونه میتواند مهریه ندهد؟ راهنمای کامل شرایط قانونی و راه های مدیریت مهریه

در برخی شرایط خاص و قانونی، مرد از پرداخت مهریه معاف می شود. این شرایط شامل باطل بودن عقد ازدواج، فوت یکی از زوجین قبل از نزدیکی و تعیین مهریه، فسخ نکاح قبل از نزدیکی به دلایل قانونی، یا بخشش مهریه از طرف زن است. البته مدیریت پرداخت مهریه هم راه های قانونی مثل اعسار دارد.

مهریه، این سنت قدیمی و بخش جدانشدنی عقد ازدواج توی کشورمون، همیشه یکی از بحث های داغ و چالش برانگیز بوده. حتماً شما هم شنیدید یا دیدید که چطور این موضوع می تونه زندگی ها رو زیر و رو کنه. برای خیلی از آقایون، خصوصاً وقتی پای طلاق و مشکلات زندگی وسط میاد، سوال پیش میاد که اصلاً میشه مهریه رو نداد؟ یا چه کار کنم که بتونم مهریه رو مدیریت کنم و زیر بار قرض های سنگین نمونم؟ اینجا می خوایم دور هم جمع بشیم و به زبان ساده، اما کاملاً قانونی، به این سوال ها جواب بدیم. یادمون باشه، منظورمون از ندادن مهریه فرار از زیر بار مسئولیت یا حق و حقوق زن نیست. چون مهریه حق مسلم زنه و باید پرداخت بشه. هدف ما آشنایی با حقوق و شرایطی هست که قانون خودمون پیش بینی کرده و توش واقعاً مهریه به زن تعلق نمی گیره یا میشه به روش های قانونی و در چهارچوب شرع، پرداختش رو مدیریت کرد. پس اگه شما هم درگیر این ماجرا هستید یا دوست دارید اطلاعاتتون رو زیاد کنید، با ما همراه باشید.

مهریه چیه اصلا؟ یه کم از الفبای حقوقیش بدونیم!

قبل از اینکه بریم سراغ بحث اصلی و جواب سوال مرد چگونه میتواند مهریه ندهد، بیایید یه نگاهی بندازیم به خود مهریه و ببینیم تو قانون ما چه جایگاهی داره. مهریه چیزی نیست جز یه تعهد مالی که مرد موقع عقد ازدواج، چه دائم و چه موقت، به عهده می گیره که به زنش بده. این تعهد از همون لحظه عقد، به گردن مرده و زن هر وقت بخواد، می تونه درخواستش رو بکنه. به این حق، میگن حق مطالبه مهریه. فرقی هم نمی کنه که هنوز با هم زندگی می کنید یا نه، مهریه همیشه حق زنه و نمیشه به خاطر بعضی مسائل اونو نادیده گرفت.

مهریه توی قانون ما چطور تعریف میشه؟

توی قانون مدنی ما، مهریه رو به عنوان یه دین روی دوش مرد می شناسن. یعنی چی؟ یعنی مثل یه قرض، مرد باید اون رو بپردازه. این قرض مثل بقیه بدهی ها نیست که بشه زیرش زد! باید ادا بشه. حالا این مهریه می تونه هر چیزی باشه؛ از پول نقد و سکه و طلا گرفته تا یه ملک یا حتی آموزش قرآن! مهم اینه که ارزش مالی داشته باشه و موقع عقد، مشخص باشه که چی هست و چقدره. اگه مهریه دقیقاً مشخص باشه و دو طرف روی اون توافق کرده باشن، بهش می گن مهرالمسمی. این رایج ترین نوع مهریه هست که توی همه عقدنامه ها می بینیم.

مثلاً اگه توی عقدنامه نوشته بشه ۱۰۰ سکه تمام بهار آزادی، این میشه مهرالمسمی. زن از لحظه عقد، مالک این ۱۰۰ سکه میشه و می تونه هر وقت بخواد اون رو مطالبه کنه. مرد هم از همون لحظه، بدهکار این ۱۰۰ سکه هست و باید اون رو پرداخت کنه.

تفاوت مهرالمثل و مهرالمتعه با مهرالمسمی چیه؟

بعضی وقتا ممکنه مهریه توی عقد مشخص نشه یا به هر دلیلی، تکلیفش معلوم نباشه. اینجا پای مهرالمثل و مهرالمتعه وسط میاد که خیلی ها باهاشون آشنایی ندارن و ممکنه فکر کنن این ها هم راهی برای ندادن مهریه هستن، در حالی که اینطور نیست. بیاین یه جدول ببینیم تا قضیه روشن بشه و تفاوت هاشون رو بهتر درک کنیم:

عنوان	توضیح ساده	چه زمانی تعیین میشه؟	مبنای تعیین
مهرالمسمی	همون مهریه ای که زن و مرد سرش توافق می کنن و توی عقدنامه می نویسن. این رایج ترین نوع مهریه هست و از لحظه عقد به گردن مرده.	موقع عقد ازدواج	توافق کامل و اراده زن و مرد
مهرالمثل	اگه مهریه موقع عقد مشخص نشه، ولی زن و مرد با هم زندگی کنن (یعنی رابطه زناشویی یا همون نزدیکی اتفاق بیفته)، دادگاه با توجه به شرایط زن (مثل سن، تحصیلات، وضعیت خانوادگی، زیبایی، عرف جامعه و …) یه مبلغی رو به عنوان مهریه تعیین می کنه. انگار که دادگاه میاد و یه مثلی رو برای مهریه اون زن تعیین می کنه.	بعد از نزدیکی، در صورتی که مهریه در عقد مشخص نشده باشد.	شأن و منزلت زن در مقایسه با زنان هم تراز خودش
مهرالمتعه	این یکی وقتیه که مهریه توی عقد مشخص نشده، ولی هنوز هیچ نزدیکی هم بین زن و مرد اتفاق نیفتاده و حالا می خوان از هم جدا بشن (طلاق). اینجا مرد باید یه مبلغی رو به عنوان هدیه به زن بده که دادگاه بر اساس وضعیت مالی خود مرد (نه زن) تعیین می کنه. این یه جوری دلجویی از زنه بابت برهم خوردن زندگی.	قبل از نزدیکی، در صورتی که مهریه در عقد مشخص نشده باشد.	وضعیت مالی مرد و توانایی او در پرداخت

پس دیدید که مهرالمثل و مهرالمتعه راه هایی برای ندادن مهریه نیستند، بلکه روش هایی هستن که قانون برای تعیین مهریه در شرایط خاص و وقتی که مهرالمسمی وجود نداره، پیش بینی کرده. این ها هم جزو حقوق مالی زن محسوب میشن.

اون وقتا که مهریه از اساس به زن تعلق نمی گیره (مواردی که واقعاً نیازی به پرداخت نیست)

حالا رسیدیم به قسمت مهم و اصلی ماجرا! اینجاست که می خوایم ببینیم تحت چه شرایطی، مرد می تونه مهریه نده. قانون ما تو چند مورد مشخص و خیلی محدود گفته که مهریه اصلاً به زن تعلق نمی گیره یا حق مطالبه ش از بین میره. اما تأکید می کنم، این موارد خیلی خاص و استثنائی هستن و هر مشکل یا اختلافی توی زندگی مشترک، باعث نمیشه که مهریه کلاً از بین بره. بیایید دونه به دونه این شرایط رو بررسی کنیم:

1. اگه عقد ازدواج از پایه باطل باشه و نزدیکی هم اتفاق نیفتاده باشه (ماده 1098 قانون مدنی)

تصور کنید یه عقد ازدواج بستید، اما بعداً معلوم میشه که این عقد از اساس و ریشه باطل بوده. یعنی اصلاً شرایط قانونی یا شرعی برای درست بودن اون عقد وجود نداشته. مثلاً، اگه زن و مرد نسبت های خونی نزدیک داشته باشن که ازدواجشون حرامه (مثل ازدواج با خواهر یا مادر)، یا زن توی دوران عده ازدواج کرده باشه (که اصلاً نباید ازدواج می کرده). اینجا اگه هنوز هیچ رابطه زناشویی (نزدیکی) بینشون اتفاق نیفتاده باشه، دیگه مهریه ای هم در کار نیست. یعنی مثل این می مونه که اصلاً از اول عقدی صورت نگرفته و هیچ دینی به گردن مرد نیست.

ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی به صراحت می گوید: «در صورتی که عقد نکاح اعم از دائم یا منقطع باطل باشد و نزدیکی واقع نشده باشد، زن حق مهر ندارد و اگر در صورت جهل به فساد، نزدیکی واقع شده باشد، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود.»

پس اینو یادتون باشه: شرط اساسی برای ندادن مهریه در این حالت، هم باطل بودن عقد و هم عدم وقوع نزدیکی هست. اگر زن و مرد از باطل بودن عقد بی خبر باشن و با هم نزدیکی کنن، اون موقع زن مهریه رو از دست نمیده و مستحق مهرالمثل میشه.

2. فوت یکی از زوجین، قبل از اینکه مهریه تعیین بشه و نزدیکی هم صورت نگیره (ماده 1088 قانون مدنی)

فکر کنید یه زوجی عقد کردن، اما هنوز توی عقدنامه مهریه رو مشخص نکردن. (این حالت معمولاً توی عقد دائم پیش میاد که تعیین مهریه رو به بعد موکول می کنن.) اگه قبل از اینکه مهریه تعیین بشه و قبل از اینکه رابطه زناشویی هم اتفاق بیفته، خدای نکرده یکی از زوجین فوت کنه، دیگه مهریه ای به زن تعلق نمی گیره. چرا؟ چون نه مهریه ای مشخص شده که پرداخت بشه و نه نزدیکی ای اتفاق افتاده که بخوایم بریم سراغ مهرالمثل.

اما اگه توی همین حالت (مهریه نامشخص)، نزدیکی صورت گرفته باشه، اون وقت زن مستحق مهرالمثل میشه و باید بهش پرداخت بشه. پس اینجا هم شرط عدم نزدیکی خیلی مهمه. یعنی اگه مهریه مشخص نیست و نزدیکی هم صورت نگرفته، با فوت یکی از طرفین، تکلیف مهریه هم تمام میشه.

3. فسخ نکاح قبل از نزدیکی (ماده 1101 قانون مدنی)

توی قانون ما، یه سری عیوب خاص برای زن و مرد پیش بینی شده که اگه یکی از طرفین به اون عیوب مبتلا باشه، طرف مقابل حق فسخ نکاح رو پیدا می کنه. فسخ یعنی اینکه عقد رو به هم بزنیم، بدون اینکه نیاز به طلاق باشه. اگه مردی، به خاطر یکی از این عیوب (مثل جنون، جذام، برص، زمین گیری و …) که توی قانون برای زن مشخص شده، قبل از نزدیکی عقد رو فسخ کنه، دیگه نیازی نیست مهریه بده.

مهم ترین نکاتی که برای فسخ نکاح و عدم پرداخت مهریه باید حواسمون باشه ایناست:

1. مرد موقع عقد باید از وجود این عیوب بی خبر باشه. اگه میدونسته و باز هم عقد کرده، دیگه حق فسخ نداره.
2. فسخ هم حتماً باید قبل از نزدیکی انجام بشه. اگه بعد از نزدیکی فسخ بشه، مهریه باید تمام و کمال پرداخت بشه.

یه مورد استثنا هم اینجا داریم که خیلی مهمه: اگه مرد دچار عنن (ناتوانی دائمی و غیرقابل درمان در برقراری رابطه زناشویی) باشه و زن به خاطر این موضوع، نکاح رو فسخ کنه، حتی اگه نزدیکی هم اتفاق نیفتاده باشه، زن مستحق نصف مهریه میشه. پس این مورد با بقیه فرق داره و زن کل مهریه رو از دست نمیده.

4. بخشیدن مهریه توسط زن (ابراء ذمه، صلح یا هبه)

گاهی اوقات، خود زن با رضایت و اختیار کامل، تصمیم می گیره که مهریه اش رو به شوهرش ببخشه. این بخشش می تونه به شکل های مختلفی باشه و هر کدوم شرایط خاص خودش رو داره:

• ابراء ذمه: یعنی زن رسماً اعلام می کنه که مهریه اش رو دیگه نمی خواد و تعهد مرد رو از بین میبره. این حالت غیرقابل رجوع هست. یعنی اگه زن ابراء کنه، دیگه نمی تونه از حرفش برگرده و دوباره مهریه رو مطالبه کنه.
• صلح: یعنی زن و مرد سر یه موضوعی توافق می کنن و مهریه رو هم جزئی از اون توافق قرار میدن. مثلاً زن در ازای دریافت حق طلاق، مهریه اش رو صلح می کنه. صلح هم معمولاً لازمه و غیرقابل برگشت هست.
• هبه: یعنی زن مهریه اش رو به مرد هدیه میده. توی هبه، زن می تونه در شرایطی از هدیه اش برگرده، مگه اینکه موقع هبه کردن، حق رجوع ازش سلب شده باشه. این یعنی هبه مهریه، ممکنه قابل برگشت باشه، مگر اینکه توی سند بخشش قید شده باشه که زن حق رجوع رو از خودش ساقط کرده.

نکته خیلی مهم اینجا اینه که این بخشش باید با رضایت کامل و آگاهانه زن باشه و بهتره که توی یه سند رسمی یا با اقرار در دادگاه انجام بشه تا بعداً مشکلی پیش نیاد و کسی نتونه بگه زن تحت فشار بوده. حواستون باشه که این رضایت نباید تحت فشار یا اجبار باشه، وگرنه ممکنه باطل بشه و مرد دوباره بدهکار مهریه بشه.

5. طلاق خلع و مبارات: وقتی زن مهریه اش را می بخشد تا طلاق بگیرد

توی این دو نوع طلاق، خود زن هست که دیگه نمی خواد با شوهرش زندگی کنه و اصطلاحاً بهش کراهت داره. برای اینکه مرد حاضر به طلاق بشه، زن مقداری از مالش (که معمولاً مهریه هست) رو به مرد می بخشه تا مرد طلاقش بده.

• طلاق خلع: زن به خاطر کراهت شدید از شوهرش و اینکه دیگه نمی تونه باهاش زندگی کنه، با دادن مالی (که می تونه تمام مهریه یا بخشی از اون باشه، یا حتی مال دیگه ای) به مرد، ازش طلاق می گیره.
• طلاق مبارات: اینجا کراهت دوطرفه است، یعنی هم زن و هم مرد از هم خوششون نمیاد و می خوان جدا بشن. توی این حالت هم زن با دادن مالی (که نباید بیشتر از مهریه باشه) طلاق می گیره.

توی این طلاق ها، وقتی زن خودش مهریه رو می بخشه، دیگه بهش تعلق نمی گیره و مرد هم از پرداخت اون بخش معاف میشه. اما یه نکته مهم هست که باید حتماً بهش توجه کنید: زن توی دوران عده طلاق (اگه طلاق رجعی نباشه و به بذل یعنی بخشش مهریه رجوع کنه) می تونه از بخشش مهریه اش برگرده. اگه این کار رو بکنه، طلاق از نوع رجعی میشه و مرد هم می تونه به زندگی مشترک برگرده. پس اگه مرد نمی خواد این اتفاق بیفته و می خواد خیالش از بابت مهریه راحت باشه، باید موقع طلاق توافقی، کاری کنه که حق رجوع زن از بخشش مهریه سلب بشه و این موضوع در سند طلاق قید بشه.

روش های قانونی برای مدیریت و تعدیل پرداخت مهریه (نه فرار!)

خب، تا اینجا دیدیم که توی چه شرایطی مهریه اصلاً به زن تعلق نمی گیره. اما واقعیت اینه که این موارد خیلی کمن و شاید برای همه پیش نیاد. بیشتر آقایون وقتی با مشکل مهریه روبرو میشن، به دنبال راه هایی برای مدیریت یا تعدیل پرداخت مهریه هستن تا بتونن توی چهارچوب قانون، از پس این دین بربیان و زندگیشون رو ادامه بدن. اینجا به دو تا از مهم ترین این راه حل ها اشاره می کنیم که کاملاً قانونی و در دسترس هستن:

1. دادخواست اعسار از پرداخت مهریه: وقتی واقعاً دستت تنگه!

شاید برای شما هم پیش اومده باشه که مهریه سنگینی توی عقدنامه ثبت شده باشه و حالا که زمان پرداختش رسیده، واقعاً توانایی مالی برای پرداخت یکجای اون رو نداشته باشید. قانون برای همین شرایط، یه راهکار خیلی مهم پیش بینی کرده: دادخواست اعسار. اعسار یعنی اینکه مرد ثابت کنه به خاطر نداشتن مال یا عدم دسترسی به اموالش، نمی تونه مهریه رو یکجا پرداخت کنه.

شرایط و مدارک لازم برای اعسار:

• اثبات عدم توانایی مالی: شما باید مدارکی رو به دادگاه ارائه بدید که نشون بده واقعاً توانایی مالی ندارید. این مدارک می تونه شامل فیش حقوقی (اگه کارمندهستید و درآمدتون کمه)، لیست اموال و دارایی هاتون (که نشون بده مال کافی برای پرداخت یکجا ندارید)، یا اگه بیکارید، گواهی بیکاری باشه.
• شهادت شهود: معمولاً نیاز به معرفی دو نفر شاهد معتبر هست که از وضعیت مالی شما اطلاع دارن و می تونن جلوی قاضی شهادت بدن که شما واقعاً معسر (نادار) هستید و نمی تونید مهریه رو یکجا بپردازید. این شهود باید قابل اعتماد باشن و اطلاعات درستی بدن.

مراحل و فرآیند ارائه دادخواست اعسار:

1. اول، زن دادخواست مهریه میده و معمولاً اموال مرد رو توقیف می کنه (اگه مالی باشه).
2. شما به عنوان مرد، بعد از اینکه مهریه به اجرا گذاشته شد، باید بلافاصله دادخواست اعسار خودتون رو به دادگاه خانواده بدید. هرچی زودتر اقدام کنید، بهتره.
3. دادگاه بعد از بررسی مدارک و شنیدن شهادت شهود، اگه اعسار شما رو قبول کنه، حکم به تقسیط مهریه میده.

نتیجه: تقسیط مهریه (پیش قسط و اقساط ماهانه):

اگه اعسار قبول بشه، دادگاه یه پیش قسط برای شما تعیین می کنه که باید همون اول پرداخت کنید. بعد از اون هم مهریه به صورت اقساط ماهانه درمیاد. میزان پیش قسط و اقساط رو هم دادگاه با توجه به وضعیت مالی شما، تعداد سکه ها، و بقیه هزینه های زندگی شما (مثل اجاره خونه، نفقه فرزندان و…) مشخص می کنه. این مبلغ برای هر کسی فرق داره و بستگی به تشخیص قاضی داره.

نکات مهم: یادتون باشه اگه اقساط مهریه رو ندهید، ممکنه دوباره حکم جلب شما صادر بشه و حتی به زندان بیفتید. پس این که اعسار دادی، دلیل نمیشه که دیگه هیچ مسئولیتی نداری! باید قسط ها رو سر وقت پرداخت کنی تا مشکلی پیش نیاد.

2. استفاده از مستثنیات دین: اموالی که قانون از توقیف شدن نجاتشون میده!

حالا که بحث مهریه و توقیف اموال پیش اومد، خوبه بدونیم که قانون یه سری اموال رو برای مرد، مستثنیات دین شناخته. یعنی چی؟ یعنی حتی اگه مرد مهریه بدهکار باشه و زن بخواد اموالش رو توقیف کنه، این اموال به موجب قانون از توقیف برای مهریه معاف هستن و زن نمی تونه اون ها رو برای گرفتن مهریه توقیف کنه. این اموال برای ادامه زندگی ضروری هستن و قانون اونا رو از دسترس طلبکاران خارج کرده. این موارد شامل:

• مسکن مورد نیاز شما: یعنی اون خونه ای که شما و افراد تحت تکفلتون (مثلاً بچه ها) توش زندگی می کنید. البته اگه بیشتر از یک خونه داشته باشید، فقط یکیش جزو مستثنیات دین محسوب میشه.
• اثاثیه ضروری زندگی: یعنی وسایل خونه که برای یه زندگی معمولی لازم هستن (نه وسایل لوکس و غیرضروری که ممکنه توقیف بشن).
• ابزار و وسایل کار و حرفه: اگه شما با یه دستگاه یا وسیله خاصی کار می کنید و شغل شما به اون بستگی داره، اون ابزار جزو مستثنیات دینه.
• مقداری از حقوق و مستمری: بخشی از درآمد ماهانه شما که برای امرار معاش ضروریه، قابل توقیف نیست.
• کتب و ابزار علمی و پژوهشی: اگه شما دانشجو، محقق یا اهل علم هستید، کتاب ها و ابزارهای علمی شما توقیف نمیشن.
• ودیعه مسکن (پول پیش اجاره خونه): مبلغی که شما به عنوان پول پیش اجاره خونه پرداخت کردید، در حد نیاز و متناسب با وضعیت شما، جزو مستثنیات دین محسوب میشه.

اگه اموال شما جزو این دسته ها هستن و توسط دادگاه یا اجرای ثبت توقیف شده، می تونید با ارائه مدارک لازم به دادگاه، درخواست رفع توقیفشون رو بدید و از حقتون دفاع کنید.

باورهای غلط و شایعات رایج درباره مهریه (یه شفاف سازی لازم!)

توی جامعه ما، حرف و حدیث و شایعات زیادی درباره مهریه هست که خیلی ها رو گمراه می کنه و ممکنه باعث تصمیم گیری های اشتباه بشه. بیاین چند تا از مهم ترین این باورهای غلط رو بررسی کنیم و جواب درست حقوقی شون رو بدونیم تا با دید بازتری به این مسائل نگاه کنیم:

1. آیا خیانت زن مهریه رو از بین می بره؟

این یکی از رایج ترین سوال هاست که خیلی از آقایون باهاش درگیرن و فکر می کنن اگه زنشون خدای نکرده خیانت کنه، دیگه نیازی نیست مهریه بده. اما باید بگم که نه! خیانت زن، چه به صورت رابطه نامشروع باشه و چه حتی به مرحله زنا برسه و اثبات بشه، به خودی خود باعث نمیشه که مهریه اون از بین بره یا ساقط بشه. مهریه، یه حق مالیه که از همون لحظه عقد به زن تعلق می گیره و ربطی به رفتارهای اخلاقی یا سوء رفتار زن نداره. این دو تا از هم جدا هستن. تنها راهی که خیانت می تونه روی مهریه تاثیر بذاره، اینه که خیانت زن در حدی باشه که قبل از نزدیکی به تدلیس در ازدواج و فسخ نکاح منجر بشه، که این هم خیلی نادره و اثباتش بسیار سخته. پس به طور کلی، خیانت زن باعث ساقط شدن مهریه نمیشه.

2. اگه زن تمکین نکنه (ناشزه باشه)، مهریه ش قطع میشه؟

باز هم جواب قاطعانه: نه! عدم تمکین زن، فقط باعث میشه که نفقه (هزینه زندگی) بهش تعلق نگیره. یعنی مرد دیگه وظیفه نداره خرجی زن رو بده و از این بابت معاف میشه. اما مهریه سر جای خودش باقیه و زن هر وقت بخواد می تونه اون رو مطالبه کنه.

تمکین یعنی زن وظایف زناشویی اش رو انجام بده و در منزل شوهرش زندگی کنه، مگر اینکه شرط کرده باشه حق تعیین مسکن با خودش باشه. اگه زن بدون دلیل موجه تمکین نکنه، بهش ناشزه میگن و دیگه نفقه نمی گیره، ولی مهریه اش پابرجاست و نمی تونید از پرداختش فرار کنید.

3. اگه زن دوباره ازدواج کنه، مهریه از شوهر قبلیش قطع میشه؟

خیر! مهریه، دینی است که مرد باید به زن بپردازد. بعد از طلاق، این دین همچنان به گردن مرد هست و اگه زن مجدداً ازدواج کنه، این موضوع هیچ تاثیری روی حق مطالبه مهریه از همسر سابقش نداره. مهریه مثل بقیه بدهی هاست که حتی بعد از ازدواج مجدد طلبکار هم باید پرداخت بشه.

4. با قوانین جدید، دیگه مرد برای مهریه زندان نمیره؟

این هم یک باور غلط رایج هست که خیلی ها رو به اشتباه میندازه. بخشنامه جدید قوه قضاییه، حبس برای مهریه رو تا سقف 110 سکه بهار آزادی محدود کرده، اما به این معنی نیست که دیگه اصلاً زندان رفتن برای مهریه وجود نداره. اگه مرد توانایی پرداخت حتی پیش قسط یا اقساط مهریه رو نداشته باشه و اعسارش هم قبول نشه، یا اقساط رو نپردازه، باز هم ممکنه حکم جلب و حبس براش صادر بشه. این بخشنامه فقط باعث شده که اگه مهریه بیشتر از 110 سکه باشه، مرد فقط تا سقف 110 سکه ممکنه زندانی بشه، نه کل مهریه. بنابراین، فکر نکنید که کلاً پرونده مهریه دیگه زندانی نداره.

5. بیماری های خاص زن (مثل تالاسمی یا مشکلات روانی) مهریه رو ساقط می کنه؟

معمولاً نه. این هم یکی دیگه از باورهای غلطه. فقط در صورتی مهریه به خاطر بیماری زن ساقط میشه که این بیماری جزو عیوب مجاز برای فسخ نکاح باشه (مثل جنون، برص، جذام و …) و مرد موقع عقد ازش بی خبر بوده باشه و قبل از نزدیکی هم عقد رو فسخ کنه. در غیر این صورت، بیماری های دیگه تاثیری روی مهریه ندارن و زن همچنان حق دریافت مهریه رو داره.

یادت باشه: عواقب فرار از پرداخت مهریه جدیه!

شاید بعضی ها فکر کنن با انتقال اموال به اسم بقیه یا کارهای این شکلی میشه از پرداخت مهریه فرار کرد و خیال خودشون رو راحت کنن. اما باید بگم که این کار نه تنها قانونی نیست، بلکه عواقب و مجازات های سنگینی هم داره که می تونه دردسرهای زیادی براتون درست کنه. قانون به این کارهای معامله به قصد فرار از دین میگه و باهاش برخورد جدی می کنه.

1. تعریف و انواع انتقال صوری اموال

انتقال صوری یعنی چی؟ یعنی شما به عنوان مرد برای اینکه مهریه رو ندهید، مال و اموالتون رو (مثل خونه، ماشین، زمین یا حتی پول تو حساب بانکی) به اسم یکی از نزدیکانتون (مثل برادر، خواهر، پدر یا مادر) می زنید، در حالی که واقعاً قصدی برای فروش یا هدیه دادن ندارید و پولی هم بین شما رد و بدل نمیشه. هدف اصلی از این کار فقط فرار از پرداخت مهریه است. این کار توی نظر قانون معامله واقعی محسوب نمیشه و باطل هست.

2. مجازات و تبعات حقوقی فرار از دین

اینجاست که قضیه جدی میشه و باید خیلی حواستون باشه:

• حبس تعزیری یا جزای نقدی: طبق ماده ۲۱ قانون محکومیت های مالی، اگه ثابت بشه که شما به قصد فرار از دین مهریه، اموالتون رو منتقل کردید، ممکنه به حبس تعزیری یا جزای نقدی معادل نصف مبلغ مهریه محکوم بشید. یعنی علاوه بر اینکه باید مهریه رو بپردازید، جریمه هم میشید.
• ابطال معامله صوری: دادگاه می تونه اون معامله صوری رو باطل کنه و اموال رو دوباره به اسم شما برگردونه تا زن بتونه مهریه اش رو از اون ها بگیره. یعنی همه کارهاتون بی نتیجه میشه.
• مسئولیت شخص ثالث: اگه کسی که مال به اسمش منتقل شده، از قصد شما برای فرار از دین خبر داشته باشه و شریک این جرم محسوب بشه، اون هم ممکنه مجبور بشه قیمت یا مثل اون مال رو پرداخت کنه. پس این کار ممکنه دیگران رو هم به دردسر بندازه.

3. راه های اثبات فرار از دین توسط زن

شاید فکر کنید که اثبات انتقال صوری کار سختیه، اما زن می تونه با نشونه هایی به دادگاه ثابت کنه که معامله شما صوری بوده:

• تاریخ معامله: اگه معامله درست بعد از اینکه زن مهریه اش رو مطالبه کرده، انجام شده باشه، این خودش یه نشونه قویه که نشون میده قصد فرار از دین داشتید.
• رابطه طرفین: اگه معامله با یکی از نزدیکان خیلی صمیمی شما (مثل برادر یا پدر) انجام شده باشه، این هم مشکوک هست.
• قیمت غیرمتعارف: اگه مال به قیمتی خیلی کمتر از ارزش واقعی اش فروخته شده باشه یا اصلاً پولی رد و بدل نشده باشه، دادگاه به این موضوع شک می کنه.
• ادامه استفاده از مال: اگه با وجود انتقال سند، شما همچنان خودتون از اون مال استفاده می کنید (مثلاً تو همون خونه زندگی می کنید یا با همون ماشین تردد می کنید)، این هم می تونه دلیل محکمی برای صوری بودن معامله باشه.

دادگاه با بررسی این موارد و انجام تحقیقات لازم، تصمیم گیری می کنه و در صورت اثبات، با شما برخورد قانونی میشه.

جمع بندی: مشاوره حقوقی، بهترین راهنمای شما

خب، همونطور که دیدید، موضوع مهریه و شرایط مربوط به اون، یه دنیا پیچیدگی حقوقی داره و اصلاً هم ساده نیست. راه هایی برای اینکه مهریه به زن تعلق نگیره یا بشه مدیریتش کرد، توی قانون ما وجود داره، اما این راه ها خاص و مشخصن و باید خیلی دقیق و با آگاهی کامل عمل کرد. فرار از مهریه هم که اصلاً راه درستی نیست و همونطور که گفتیم، عواقب قانونی خودش رو داره و ممکنه براتون دردسرهای بزرگتری ایجاد کنه.

توی این جور مسائل که پای زندگی و آینده آدم وسط میاد و ممکنه بار مالی سنگینی رو دوش آدم بذاره، بهترین و عاقلانه ترین کار، اینه که با یه وکیل متخصص خانواده مشورت کنید. یه وکیل خوب و کاربلد می تونه با توجه به شرایط خاص شما، پرونده تون رو بررسی کنه، بهترین و قانونی ترین راه حل رو بهتون نشون بده و از اینکه تو دردسر بیفتید، جلوگیری کنه. اون ها با تمام جزئیات قانونی آشنا هستن و می تونن شما رو قدم به قدم راهنمایی کنن. پس اگه درگیر این مسائل هستید، وقت رو از دست ندید و همین الان با یه مشاور حقوقی صحبت کنید. یادتون باشه، دانش و آگاهی حقوقی، سپر محکمی برای حفظ حقوق و آرامش شماست.