شکایت بابت چک ثبت نشده

اگه چک صیادی دستتونه و صادرکننده اون رو توی سامانه صیاد ثبت نکرده، بدونید که چک شما از اعتبار سند تجاری افتاده و مثل یه سند عادی می مونه. برای وصول پولتون باید دادخواست حقوقی بدید، چون دیگه خبری از شکایت کیفری نیست. نگران نباشید، راهکار قانونی وجود داره و میشه پول رو پس گرفت.

چک، این رفیق قدیمی و پای ثابت معامله ها، همیشه نقش مهمی تو زندگی اقتصادی ما داشته. از قدیم الایام، وقتی می خواستیم چیزی رو نسیه بخریم یا به کسی ضمانت بدیم، پای چک به میون میومد. اما خب، زمانه عوض شده و قوانین هم باهاش تغییر کردن. یه زمانی چک ها ساده و بی دردسر بودن، اما حالا با اومدن چک صیادی و سامانه صیاد، قصه یه کم فرق کرده. شاید برای شما هم پیش اومده باشه که یه چک صیادی دستتون رسیده، ولی صادرکننده لطف نکرده و اون رو توی سامانه ثبت نکرده. اینجا دیگه کلاف سردرگم میشی و نمی دونی باید چیکار کنی. پولت گرو مونده و بانک هم که میگه ثبت نشده، پس نمیشه کاری کرد!. خب، اینجاست که حسابی کلافه میشیم و دنبال یه راه چاره می گردیم.

این مقاله دقیقاً برای شمایی نوشته شده که با این مشکل درگیر شدین. می خوایم از صفر تا صد قضیه رو براتون روشن کنیم، از ماهیت حقوقی این چک ها گرفته تا مراحل گام به گام شکایت و وصول طلب. پس اگه یه چک صیادی ثبت نشده دارید و می خواهید بدونید چطور باید پولتون رو از چنگ اون بگیرید، تا آخر این مطلب با ما همراه باشید تا راه و چاه رو بهتون نشون بدیم و دیگه سردرگم نمونید.

چک صیادی و سرنوشت چک ثبت نشده

قبل از اینکه بریم سراغ دردسرهای شکایت بابت چک ثبت نشده، خوبه اول با اصل ماجرا، یعنی چک صیادی و سامانه صیاد، یه آشنایی کوچیک پیدا کنیم تا بفهمیم اصلاً چرا این مشکلات پیش میاد. فکر کنید یه بازی جدید اومده و شما هنوز قوانینشو نمی دونید، خب معلومه که ممکنه ببازید. اینجا هم قصه همینه.

سامانه صیاد، چرا و چگونه؟

سامانه صیاد چیه؟ یه جور سیستم یکپارچه برای مدیریت چک هاست که بانک مرکزی راه اندازی کرده. هدفش چی بود؟ اینکه جلوی چک های بی محل رو بگیره، اعتبار صادرکننده ها رو مشخص کنه و کلاً یه شفافیت و نظم و ترتیب به بازار چک بده. قبل از این سامانه، یه سری آدمای زرنگ بودن که هی دسته چک می گرفتن و چک بی محل می دادن و کلی دردسر درست می کردن. قانون گذار گفت: نه دیگه! از امروز باید همه چی ثبت بشه.

ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک هم دقیقاً همین رو میگه. میگه هر چکی که بعد از یه تاریخ مشخص صادر میشه، باید مشخصاتش (مبلغ، تاریخ، هویت صادرکننده و گیرنده) توی سامانه صیاد ثبت بشه. اگه ثبت نشه، بانک ها اصلاً نباید پولش رو بدن. یعنی چی؟ یعنی چک های صیادی بنفش رنگ، دیگه فقط یه برگه کاغذ نیستن، بلکه باید اطلاعاتشون توی سیستم بانک مرکزی هم ثبت بشه.

حالا چطور قبل از اینکه یه چک رو قبول کنیم، مطمئن بشیم که ثبت شده؟ خیلی راحت! چند تا راه داره:

• از طریق اپلیکیشن های موبایلی بانک ها (مثل آپ، ۷۲۴ و…)
• با استفاده از سامانه اینترنتی بانک مرکزی
• مراجعه به شعب بانکی و پرس و جو

بهترین کار اینه که قبل از قبول کردن هر چک صیادی، شناسه ۱۶ رقمی چک رو از طریق همین روش ها استعلام کنید تا خیالتون راحت باشه. اینجوری دیگه گرفتار دردسرهای چک ثبت نشده نمیشید و کارتون به شکایت از چک صیادی ثبت نشده نمی کشه.

فرق چک های قدیمی و صیادی ثبت شده و ثبت نشده چیه؟

اول از همه، از نظر ظاهری، چک های صیادی یه رنگ بنفش خاص دارن و یه عبارت روشون نوشته شده: کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است. همین جمله، خودش یه دنیا حرف داره. اما تفاوت اصلی، تو ماهیت حقوقی اوناست:

• چک های قدیمی: اینا اون چک های سبز یا آبی بودن که قبلاً استفاده می شدن. بدون نیاز به ثبت تو سامانه صیاد، اعتبار سند تجاری داشتن و اگه برگشت می خوردن، می شد هم شکایت حقوقی کرد، هم کیفری و هم از طریق اجرای ثبت دنبالشون رفت.
• چک های صیادی ثبت شده: اینا همون چک های بنفش هستن که هم مشخصاتشون روی برگ چک نوشته شده و هم صادرکننده اونا رو توی سامانه صیاد ثبت کرده و دارنده هم تاییدش کرده. این چک ها مثل چک های قدیمی، اعتبار قانونی سند تجاری دارن و میشه از همه مزایای قانونی (شکایت حقوقی، کیفری، اجرای ثبت) بهره برد.
• چک های صیادی ثبت نشده: این همون دردیه که الان باهاش درگیریم! یه چک بنفش داری، ولی صادرکننده ثبتش نکرده. اینجا دیگه چک شما دیگه سند تجاری محسوب نمیشه و فقط در حد یه سند عادی اعتبار داره. یعنی چی؟ یعنی مثل یه قولنامه یا یه دست نوشته است که فقط ثابت می کنه شما از طرف مقابل پول می خواهید. تمام ماجرا و نحوه مطالبه وجه چک ثبت نشده، دور همین موضوع می چرخه.

اگه چک ثبت نشه، بانک پولشو نمیده!

همونطور که قبلاً گفتیم، اگه یه چک صیادی توی سامانه صیاد ثبت نشده باشه، بانک به هیچ عنوان وجه اون رو پرداخت نمی کنه. چرا؟ چون قانون اینو گفته! بانک ها موظفن که فقط چک های ثبت شده رو کارسازی کنن. پس اگه رفتی بانک و دیدی که چک ثبت نشده، بیخودی خودتو خسته نکن و دنبال گواهی عدم پرداخت هم نباش؛ چون بانکی برای این نوع چک ها گواهی صادر نمی کنه. نبود گواهی عدم پرداخت بانکی، خودش یه عالمه از دردسرهای شکایت و پیگیری رو بیشتر می کنه. در واقع، با قانون جدید چک صیادی و چک های ثبت نشده، دیگه چک فقط یه تکه کاغذ امضا شده نیست، بلکه هویت دیجیتالی هم براش لازمه.

پس یه بار دیگه تاکید می کنیم: چک صیادی ثبت نشده، دیگه سند تجاری نیست و صرفاً به عنوان یک سند عادی اثبات کننده طلب شما از صادرکننده محسوب میشه. این نکته، کلید حل معمای شکایت بابت چک ثبت نشده است.

چک ثبت نشده در سامانه صیاد، اعتبار سند تجاری خود را از دست می دهد و فقط به عنوان یک سند عادی برای اثبات طلب قابل پیگیری است. بانک ها نیز موظف به پرداخت وجه این نوع چک ها نیستند.

آیا ثبت نکردن چک جرمه؟ یه باور غلط رایج!

یکی از سوالات مهم و رایجی که خیلی ها میپرسن اینه که آیا اصلاً جرم ثبت نکردن چک صیادی وجود داره؟ یعنی کسی که چک رو ثبت نکرده، مجرم محسوب میشه و میشه ازش شکایت کیفری کرد؟

پاسخ قاطع و صریح این سوال اینه: خیر، عدم ثبت چک در سامانه صیاد، اصلاً جنبه کیفری نداره و مجازاتی برای صادرکننده چک پیش بینی نشده.

اینجا خیلی مهمه که فرق بین دعوای حقوقی و دعوای کیفری رو بدونیم. تو دعوای کیفری، هدف مجازات کردن مجرمه (مثلاً زندان یا جریمه). اما تو دعوای حقوقی، هدف اینه که حق و حقوق یه نفر برگردونده بشه و یه ضرر مالی جبران بشه. قانون گذار وقتی اومد قانون جدید چک رو تصویب کنه، تمرکزش روی این بود که جلوی چک های بی محل و کلاهبرداری رو بگیره و شفافیت ایجاد کنه. اما برای عدم ثبت چک، مجازات کیفری در نظر نگرفته. فقط گفته که اگه ثبت نشه، بانک پولشو نمیده و دیگه اون مزایای سند تجاری رو نداره.

پس، اگه کسی چک شما رو ثبت نکرده، نمی تونید برید کلانتری و ازش شکایت کیفری کنید. راهی که براتون بازه، فقط پیگیری حقوقی برای مطالبه وجه چک ثبت نشده است که مثل بقیه مطالبات مالی، باید از طریق دادگاه های حقوقی پیگیری بشه. این یه نکته خیلی مهمه که باید حسابی حواستون بهش باشه تا وقت و انرژی تون رو الکی هدر ندید.

شرایط و اما و اگرهای مطالبه وجه چک ثبت نشده

حالا که فهمیدیم چک ثبت نشده چیه و چرا نباید دنبال شکایت کیفریش باشیم، بریم سراغ اینکه اصلاً چطور میشه پولش رو گرفت. همونطور که گفتیم، این چک مثل یه سند عادی به حساب میاد. پس باید شرایط و قواعد پیگیری سند عادی رو بدونیم.

پیش شرط های اصلی برای مطالبه

مثل هر سند عادی دیگه ای، برای اینکه بتونید از طریق دادگاه وجه چک ثبت نشده رو مطالبه کنید، باید یه سری شرایط اولیه وجود داشته باشه:

1. اصل سند (چک) موجود باشه: شما باید اصل چک رو داشته باشید تا بتونید اون رو به دادگاه ارائه بدید و ثابت کنید که چنین طلبی وجود داره. کپی یا عکس چک به تنهایی کافی نیست.
2. صحت امضای صادرکننده: امضایی که پای چک خورده، باید واقعاً متعلق به صادرکننده باشه و کسی نتونه ادعای جعلی بودن اون رو بکنه. اگه شک و شبهه ای در مورد امضا وجود داشته باشه، ممکنه کار به کارشناسی خط و امضا بکشه.
3. اهلیت قانونی خواهان (دارنده چک): شما که دنبال پولتون هستید، باید از نظر قانونی اهلیت داشته باشید. یعنی عاقل، بالغ و رشید باشید و ممنوع المعامله نباشید. البته این موضوع در اکثر موارد افراد عادی صدق میکنه و کمتر کسی این مشکل رو داره.

اگه این سه تا شرط اساسی وجود داشته باشه، میتونید قدم های بعدی رو برای مطالبه وجه چک ثبت نشده بردارید و امیدوار باشید که حقتون رو بگیرید.

از چه مزایایی محروم می شیم؟

همونطور که گفتیم، وقتی چک ثبت نشده باشه، از اعتبار سند تجاری میفته و میشه سند عادی. این تغییر ماهیت، یه سری محدودیت ها و محرومیت ها رو با خودش میاره که باید حسابی حواستون بهشون باشه:

• فقط از صادرکننده میشه پول گرفت: برخلاف چک های تجاری که میشه هم از صادرکننده پول رو خواست، هم از ظهرنویس ها (کسایی که پشت چک رو امضا کردن و اون رو انتقال دادن)، تو چک ثبت نشده فقط میتونید از همون نفری که چک رو صادر کرده، مطالبه کنید. شکایت از ظهرنویس چک ثبت نشده ممکن نیست.
• گواهی عدم پرداخت بانکی نداریم: قبلاً گفتیم که بانک برای این چک ها گواهی عدم پرداخت صادر نمی کنه. این گواهی تو چک های عادی خیلی مهمه، چون یه جور مدرک رسمی برای برگشت خوردن چک محسوب میشه.
• نمی شه از واحد اجرای ثبت کمک گرفت: تو چک های تجاری، میشد از طریق واحد اجرای ثبت هم اقدام به وصول وجه کرد که مراحلش سریع تر بود. اما تو چک صیادی ثبت نشده، این امکان هم وجود نداره.
• تأمین خواسته بدون وثیقه (خسارت احتمالی) بی فایده ست: تو چک های تجاری، میشد بدون اینکه وثیقه بذاری، تقاضای تأمین خواسته (یعنی توقیف اموال بدهکار قبل از صدور حکم نهایی) رو بکنی. اینجوری بدهکار نمی تونست اموالشو جابجا کنه. اما تو چک ثبت نشده، برای تأمین خواسته باید خسارت احتمالی رو به عنوان وثیقه به دادگاه بسپاری که معمولاً مبلغ قابل توجهیه.
• مهلت های تجاری وجود نداره: چک های تجاری یه سری مهلت های خاص برای اقامه دعوا دارن (مثلاً ۱۵ روز از تاریخ صدور برای چک های صادره در همان محل). اگه تو اون مهلت اقدام نمی کردی، دیگه از بعضی مزایای سند تجاری محروم میشدی. اما تو چک ثبت نشده، چون ماهیت تجاری نداره، این مهلت ها هم معنی نداره و تا زمانی که دین (بدهی) وصول نشده، میتونی دنبالش باشی.

پس، با همه این حرف ها، معلوم میشه که پیگیری چک صیادی ثبت نشده دردسرهای خاص خودشو داره، اما نشدنی نیست. فقط باید مراحلش رو درست و با آگاهی کامل جلو ببری.

قدم به قدم تا وصول طلب: مراحل پیگیری حقوقی چک ثبت نشده

رسیدیم به بخش هیجان انگیز ماجرا! حالا که فهمیدیم چک ثبت نشده چیه و چه محدودیت هایی داره، وقتشه که مراحل عملی شکایت بابت چک ثبت نشده رو یاد بگیریم. نگران نباشید، قرار نیست کار پیچیده ای انجام بدید، فقط کافیه این مراحل رو دقیق دنبال کنید.

قدم اول: تو سامانه ثنا ثبت نام کن!

اولین قدم، چه بخوای از کسی شکایت کنی، چه ازت شکایت شده باشه، ثبت نام تو سامانه ثناست. ثنا مخفف ثبت نام الکترونیک قضایی هستش. همه ابلاغیه ها و پیام های دادگاه، چه پیامک باشه چه نامه، از طریق این سامانه به دستت میرسه. اگه ثبت نام نکرده باشی، ممکنه از خیلی چیزا بی خبر بمونی و به ضررت تموم بشه.

نحوه ثبت نام هم خیلی سادست:

1. میتونی به صورت حضوری بری یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی که تو هر شهر هست و اونجا ثبت نام کنی.
2. میتونی هم اول تو سایت sana.adliran.ir یه ثبت نام اولیه انجام بدی و بعد برای احراز هویت نهایی، حضوری بری دفتر خدمات.

در هر دو حالت، باید مدارک هویتی مثل کارت ملی همراهت باشه. بعد از ثبت نام، یه شناسه کاربری و رمز عبور بهت میدن که باید خوب نگهشون داری.

قدم دوم: دادخواست مطالبه وجه رو بنویس

بعد از ثبت نام تو ثنا، نوبت میرسه به نوشتن دادخواست. این دادخواست یه جور درخواست رسمی به دادگاهه که توش توضیح میدی چی میخوای و چرا حق با توئه. یادت باشه، اینجا موضوع «مطالبه وجه سند عادی» هست، نه «مطالبه وجه چک». چون چک شما دیگه ماهیت تجاری نداره.

تو دادخواست باید این چیزا رو بنویسی:

• مشخصات کامل خودت (خواهان) و طرف مقابل (خوانده): اسم و فامیل، کد ملی، آدرس و…
• موضوع خواسته: اینجا مینویسی مطالبه وجه یک فقره چک صیادی ثبت نشده به عنوان سند عادی و مبلغ چک رو دقیقاً ذکر می کنی.
• شرح ماجرا: توضیح میدی که چه اتفاقی افتاده. مثلاً در چه تاریخی چک رو گرفتی، بابت چی بوده، چرا ثبت نشده و چرا بانک پرداخت نکرده.
• دلایل و مستندات: مهمترین مدرک شما، خود اصل چکه. اگه مدارک دیگه ای هم داری (مثل فاکتور، رسید، قرارداد)، اونا رو هم ضمیمه می کنی.
• درخواست خسارت تأخیر تأدیه: این یه نکته خیلی مهمه! حتماً و حتماً درخواست خسارت تأخیر تأدیه رو هم بنویسید. این یعنی علاوه بر اصل مبلغ چک، از تاریخی که چک باید پرداخت می شده و نشده، تا روزی که پول رو میگیری، باید سود پولت رو هم بگیری. نرخ این خسارت رو بانک مرکزی اعلام می کنه و دادگاه بر اساس اون برات حساب میکنه.

چند تا عبارت کلیدی که میتونی تو دادخواستت استفاده کنی:

احتراماً به استحضار می رساند که اینجانب خواهان پرونده، در تاریخ [تاریخ دریافت چک] یک فقره چک صیادی به شماره [شماره چک] از خوانده محترم دریافت نموده ام. متاسفانه، به دلیل عدم ثبت این چک در سامانه صیاد، بانک از پرداخت وجه آن خودداری نموده است. لذا، با توجه به اینکه این چک به منزله سند عادی مثبت دین می باشد، صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل وجه چک به مبلغ [مبلغ چک] ریال و همچنین کلیه خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید چک لغایت یوم الاداء، مورد استدعاست.

قدم سوم: دادخواست رو به دفاتر خدمات قضایی ببر

حالا که دادخواست رو نوشتی، باید اون رو ثبت کنی. این کار هم از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشه. باید با مدارک زیر به اونجا مراجعه کنی:

• اصل چک صیادی ثبت نشده: یادت باشه، اصل چک!
• مدارک هویتی خودت: کارت ملی و شناسنامه.
• رسید ثبت نام سامانه ثنا: یا حداقل اطلاعات ثنای خودت.
• کپی برابر اصل مدارک: معمولاً ازت کپی هم میخوان که خودشون برابر اصل میکنن.
• فایل ورد دادخواست: اگه دادخواست رو تو خونه نوشتی، فایلش رو هم ببر تا برات تو سیستم وارد کنن.

بعد از ثبت دادخواست، باید مرجع صالح رو هم بدونی. مبلغ چک خیلی مهمه:

• اگه مبلغ چک تا ۲۰ میلیون تومان (یا بر اساس آخرین تغییرات قانونی تا ۱۰۰ میلیون تومان) باشه، دادخواست شما به «شورای حل اختلاف» میره. کار اونا معمولاً سریع تر انجام میشه.
• اگه مبلغ چک بیشتر از سقف شورای حل اختلاف باشه، پرونده به «دادگاه حقوقی» ارجاع داده میشه.

توجه داشته باش که هنگام ثبت، دقت کنی که همه اطلاعات درست وارد بشه و مدارکت کامل باشه تا کار دوباره کاری نشه.

قدم چهارم: پرونده ات رو تو دادگاه پیگیری کن

بعد از اینکه دادخواستت ثبت شد و به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی فرستاده شد، باید منتظر تعیین وقت رسیدگی باشی. وقت رسیدگی از طریق سامانه ثنا بهت ابلاغ میشه (هم پیامک میاد هم تو پنل ثنا میتونی ببینی).

• اهمیت حضور در جلسات دادرسی: حتماً و حتماً تو همه جلسات دادرسی که بهت ابلاغ میشه، حضور داشته باش. اگه نری، ممکنه به ضررت تموم بشه. اگه نمیتونی بری، حتماً از قبل به دادگاه اطلاع بده یا یه وکیل بفرست.
• نقش قاضی: قاضی پرونده همه مدارک و دلایل شما و طرف مقابل رو بررسی می کنه. اگه لازم باشه، میتونه از کارشناس هم کمک بگیره (مثلاً برای تشخیص اصالت امضا).
• امکان صلح و سازش: تو طول این پروسه، ممکنه قاضی تلاش کنه که شما و طرف مقابل رو به صلح و سازش برسونه. اگه دیدی میتونی به یه توافق منطقی برسی، حتماً امتحانش کن. اینجوری هم زودتر به پولت میرسی، هم هزینه و زمان کمتری صرف میشه.

پیگیری مداوم پرونده تو دادگاه خیلی مهمه. هر چند وقت یه بار، وضعیت پرونده رو از طریق سایت عدل ایران چک کن یا حضوری به شعبه مراجعه کن و از منشی پرونده بپرس.

قدم پنجم: حکم رو بگیر و اجرا کن

اگه حق با شما باشه و مدارکت قوی باشه، قاضی «حکم بر پرداخت وجه» صادر می کنه. این حکم بهت ابلاغ میشه و بعد از یه مهلت قانونی، اگه طرف مقابل اعتراض نکنه یا اعتراضش رد بشه، حکم «قطعی» میشه.

بعد از قطعی شدن حکم، میتونی بری سراغ مراحل اجرای اون. اجرای حکم از طریق «واحد اجرای احکام دادگستری» انجام میشه. اینجا میتونی تقاضای توقیف اموال بدهکار (مثل حساب بانکی، حقوق، ماشین یا ملک) رو بکنی تا طلبت رو از اون طریق وصول کنی.

البته در این مرحله ممکنه بدهکار اموالی برای توقیف نداشته باشه که این خودش یه دردسر دیگه ست. اما حداقلش اینه که یه حکم قانونی برای طلبکار بودن داری.

مدارک و هزینه هایی که باید بدونی

همونطور که تو زندگی روزمره، برای هر کاری یه سری ابزار و پول لازمه، برای پیگیری شکایت بابت چک ثبت نشده هم باید یه سری مدارک آماده کنی و یه سری هزینه ها رو هم به جون بخری.

چه مدارکی لازم داری؟

آماده کردن مدارک، مرحله خیلی مهمیه تا کارتون عقب نیفته. اینا مهمترین مدارکی هستن که باید همراهت باشه:

• اصل چک صیادی ثبت نشده: این مهمترین مدرک شماست. بدون اون، هیچ کاری نمیتونی بکنی.
• کارت ملی و شناسنامه خودت (خواهان): برای اثبات هویتت.
• رسید ثبت نام در سامانه ثنا: اگه یادت باشه، اولین قدم همین بود.
• هرگونه قرارداد یا سند مرتبط: اگه بابت معامله ای چک رو گرفتی (مثلاً فاکتور خرید، قرارداد کاری، رسید تحویل کالا)، حتماً اونا رو هم همراه داشته باش. این مدارک کمک میکنن تا ادعای شما قوی تر بشه و ماهیت بدهی هم مشخص بشه.

چقدر خرج داره؟ (هزینه های اصلی)

خب، هر کاری یه هزینه ای داره و پیگیری حقوقی هم از این قاعده مستثنی نیست. هزینه های اصلی شامل این موارد میشه:

1. هزینه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: وقتی میری برای ثبت دادخواست، یه سری هزینه باید بپردازی. مثلاً هزینه ثبت خود دادخواست (حدود ۴۰ هزار تومن)، هزینه تایپ اگه دادخواست رو دستی نوشتی یا نیاز به ویرایش داره، و هزینه احراز هویت ثنا (اگه هنوز ثبت نام نکرده باشی).
2. هزینه دادرسی: این هزینه، درصد مشخصی از مبلغی هست که شما مطالبه می کنید (مبلغ خواسته). مطابق تعرفه های سالیانه، معمولاً اگه مبلغ تا ۲۰ میلیون تومن باشه، ۲.۵ درصد و اگه بیشتر از ۲۰ میلیون تومن باشه، ۳.۵ درصد از مبلغ خواسته باید به عنوان هزینه دادرسی پرداخت بشه. مثلاً اگه چک شما ۵۰ میلیون تومن باشه، باید ۳.۵ درصد از این مبلغ رو به عنوان هزینه دادرسی بپردازید.
3. هزینه وکیل: اگه تصمیم بگیری وکیل بگیری (که تو مسائل حقوقی همیشه توصیه میشه)، باید حق الوکاله وکیل رو هم حساب کنی. این مبلغ با توافق شما و وکیل تعیین میشه.
4. هزینه کارشناسی: اگه طرف مقابل امضا یا خط خودش رو انکار کنه یا دادگاه لازم بدونه، ممکنه پرونده رو بفرستن برای کارشناسی خط و امضا. این کار هم هزینه داره که معمولاً باید از طرف خواهان پرداخت بشه.

این هزینه ها ممکنه در نگاه اول زیاد به نظر برسه، اما اگه حقتون رو بگیرید، همه این هزینه ها به همراه خسارت تأخیر تأدیه، از طرف مقابل (خوانده) مطالبه و وصول میشه.

نمونه دادخواست مطالبه وجه چک صیادی ثبت نشده

اگه قرار باشه خودت دادخواست رو تنظیم کنی، دونستن یه نمونه خوب خیلی بهت کمک می کنه. این یه نمونه ساده و کاربردیه که میتونی با مشخصات خودت و چک، اون رو شخصی سازی کنی. یادت باشه، مشورت با یه وکیل متخصص برای تنظیم دقیق تر و کامل تر دادخواست، همیشه بهترین گزینه است.

ریاست محترم دادگاه حقوقی [نام شهرستان مربوطه]

با سلام و احترام

احتراماً به استحضار می رساند:

1. مشخصات خواهان: [نام و نام خانوادگی خواهان] فرزند [نام پدر] به شماره ملی [شماره ملی] و کد پستی [کد پستی] ساکن [آدرس کامل].
2. مشخصات خوانده: [نام و نام خانوادگی خوانده] فرزند [نام پدر] به شماره ملی [شماره ملی] و کد پستی [کد پستی] ساکن [آدرس کامل].
3. خواسته: مطالبه وجه یک فقره چک صیادی ثبت نشده به شماره [شماره ۱۶ رقمی چک] به مبلغ [مبلغ چک به ریال و حروف] به انضمام کلیه خسارات دادرسی (شامل هزینه دادرسی، حق الوکاله وکیل در صورت انتخاب وکیل، هزینه های اجرایی و …) و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید چک لغایت یوم الاداء.
4. دلایل و مستندات:
   • اصل یک فقره چک صیادی به شماره [شماره ۱۶ رقمی چک] به تاریخ [تاریخ سررسید چک] به مبلغ [مبلغ چک] بانک [نام بانک] شعبه [نام شعبه].
   • کارت ملی و شناسنامه خواهان.
   • [در صورت وجود، ذکر سایر مستندات مانند قرارداد، فاکتور و…]
5. شرح ماجرا:

   اینجانب خواهان در تاریخ [تاریخ دریافت چک]، یک فقره چک صیادی به شماره [شماره ۱۶ رقمی چک] به مبلغ [مبلغ چک] ریال را از خوانده محترم، آقای/خانم [نام خوانده]، دریافت نمودم. متاسفانه، نامبرده علی رغم تعهدات قانونی، نسبت به ثبت مشخصات این چک در سامانه صیاد اقدام ننموده است. به همین دلیل، هنگام مراجعه اینجانب به بانک محال علیه در تاریخ سررسید، بانک از پرداخت وجه چک و صدور گواهی عدم پرداخت خودداری نمود.

   با توجه به عدم ثبت چک مذکور در سامانه صیاد، چک مورد نظر از مزایای اسناد تجاری محروم بوده و صرفاً به عنوان یک سند عادی مثبت دین، دلالت بر بدهکاری خوانده محترم به اینجانب دارد. لذا، با عنایت به اینکه پرداخت وجه سند توسط صادرکننده آن بر عهده ایشان بوده و ایشان نیز از ایفای تعهد خود سر باز زده اند، و با توجه به مفاد ماده ۱۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی و مواد ۳۰۷ به بعد قانون تجارت و تبصره ۱ ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک، صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل وجه چک، به همراه کلیه خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ [تاریخ سررسید چک] (سررسید چک) لغایت تاریخ پرداخت کامل دین، مورد استدعاست.

با تشکر و احترام

نام و نام خانوادگی خواهان

امضاء

حرف آخر

خب، رسیدیم به انتهای این ماجرای شکایت بابت چک ثبت نشده. حتماً الان یه دید جامع و کامل پیدا کردید که اگه یه چک صیادی ثبت نشده دستتون باشه، باید چطور باهاش برخورد کنید. یادتون باشه، این چک ها از اعتبار سند تجاری افتادن و فقط مثل یه سند عادی هستن. خبر خوب اینه که راه قانونی برای گرفتن پولتون وجود داره، اما خبر نه چندان خوب اینه که دیگه خبری از شکایت کیفری نیست و باید از طریق دادگاه های حقوقی پیگیر قضیه باشید.

از همه اینا مهم تر، سعی کنید اصلاً به این مرحله نرسید! بهترین راه پیشگیری از دریافت چک های ثبت نشده اینه که قبل از قبول کردن هر چک صیادی، حتماً از طریق اپلیکیشن های بانکی یا سامانه بانک مرکزی، وضعیت ثبت اون رو استعلام کنید. اینجوری دیگه گرفتار این دردسرها نمیشید و با خیال راحت معامله می کنید.

اگه خدای نکرده کارتون به اینجا کشید، مراحل رو قدم به قدم جلو ببرید: اول تو سامانه ثنا ثبت نام کنید، بعد دادخواست مطالبه وجه سند عادی رو تنظیم کنید، اون رو از طریق دفاتر خدمات قضایی به دادگاه بفرستید و بعد هم پرونده رو با دقت پیگیری کنید تا به نتیجه برسید. یادتون باشه که میتونید هم خسارت تأخیر تأدیه و هم هزینه های دادرسی رو از بدهکار مطالبه کنید.

مسائل حقوقی، همیشه پیچیدگی های خاص خودشون رو دارن. برای همین، اگه احساس می کنید که پرونده تون ممکنه پیچیده باشه یا اطلاعات کافی ندارید، حتماً از یه وکیل متخصص تو زمینه چک و اسناد تجاری کمک بگیرید. یه مشاور حقوقی خوب میتونه مثل یه نقشه راه عمل کنه و شما رو از گمراهی و اشتباهات احتمالی نجات بده. امیدواریم همیشه چک های شما ثبت شده باشه و پولتون رو سر وقت بگیرید!